Speurtocht naar geld terroristen lastig voor bank

Bankiers hebben het dezer dagen druk met napluizen van hun zakenrelaties.

ABN Amro richt vooral haar vizier op een groot belang in Saudi Hollandi Bank.

Alles met een Arabische link is al snel verdacht. Vallen er banden met terroristen te traceren, of niet? Sinds afgelopen donderdag speuren Nederlandse banken door hun klantenbestanden naar namen van personen of organisaties, die op de lijst van 400 van De Nederlandsche Bank (DNB) staan. Het gaat om verdachten en verdachte instellingen die volgens de Amerikaanse opsporingsdiensten te maken zouden hebben met de aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten.

ABN Amro, Nederlands grootste bank, voelt de aandacht van de buitenwereld op zich gevestigd. De bank heeft een 40-procentsbelang in de Saudi Hollandi Bank, de huisbankier van de Saudi bin Ladin Groep. Maar het bedrijf van de familie Bin Laden zegt al jaren geleden zijn banden te hebben verbroken met Osama Bin Laden, volgens de Verenigde Staten het brein achter de aanslagen.

De Nederlandse bank is al driekwart eeuw aanwezig in Saudi Arabië. De Nederlandse Handel-maatschappij, één van de voorlopers van ABN Amro, opende in 1926 een kantoor in Jeddah, en was daarmee de eerste bank in het land. De Nederlandse Handel-maatschappij functioneerde daarom zelfs een tijdje als de centrale bank van de woestijnstaat. In de kluizen lag ook de goudvoorraad van het land opgeslagen.

Inmiddels laat ABN Amro zijn partner Saudi Hollandi Islamic Bank ook de financiële banden onderzoeken met de Soedanese Al Shamal Islamic Bank. De laatste is een van de correspondentbanken van de Al Shamal Islamic Bank, een bank waar verschillende geruchten de ronde over gaan. De Soedanese Al Shamal Bank zou zijn opgericht, in 1991 met geld van Bin Laden, te samen met het Soedanese Nationaal Islamitisch Front. De terrorist zou 50 miljoen dollar in de joint venture hebben gestoken. Dat zou weer blijken uit een rapport van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken uit 1996, waar de Washington Post in 1998 uit citeerde. Sindsdien is er echter nooit meer een officiële bevestiging naar buiten gekomen met betrekking tot die informatie. Op de lijst van de DNB, met namen van verdachte personen en organisaties, komt de Al Shamal Bank dan ook niet voor. Ook internationale banken als het Franse Crédit Lyonnais en de Duitse Commerzbank doen als correspondentbanken zaken met Al Shamal Islamic Bank.

Toch illustreert deze zaak goed voor wat voor problemen de banken staan in hun speurtocht naar terroristengelden. Alle grote internationale banken werken wel als correspondentbanken voor kleinere banken, die zelf geen filialen hebben in bepaalde landen. De connectie tussen zo'n kleine bank en grotere correspondentbank, maakt dat de eerste toch nog bepaalde diensten (bijvoorbeeld betalingsverkeer), met een internationaal karakter kan verlenen aan cliënten.

Voordat een grootbank als correspondentenbank wil fungeren, wordt er eerst uitgebreid onderzoek gedaan. Er wordt onder meer gekeken naar het management, de jaarrekeningen, of ze op zwarte lijsten staan van opsporingsdiensten. Ook de inschrijving bij de Kamer van Koophandel wordt er opgevraagd, en er wordt gesproken met de toezichthouders over de betreffende banken. Dat is ook bij de Al Shamal bank gebeurd, zo stelt ABN Amro.

Maar daarmee kan nooit worden voorkomen dat een correspondentbank geen zaken doet met een bank met dubieuze klanten. Een cliënt met een vals paspoort blijft lastig te stoppen, zo liet de Nederlandse Vereniging van Banken vorige week al weten.