Kuise avonturen in zonnig Salou

Vanavond begint bij BNN de tiendelige humoristische dramaserie Costa! rond hetzelfde gegeven en met vrijwel dezelfde acteurs in de hoofdrollen als de speelfilm.

Vrijdag kreeg regisseur Johan Nijenhuis (32) op het Utrechtse Filmfestival de `Platina Film', omdat meer dan 200.000 mensen Costa! hebben bezocht. Dat aantal haalde de film ruimschoots: sinds dit voorjaar hebben bijna een miljoen Nederlanders en Vlamingen de film gezien.

Vorig jaar werd Westenwind, de succesvolle tv-serie van Nijenhuis, geweigerd door het festival. Een lot dat eerder zijn politieserie Blauw blauw trof en ook de soap GTST. ,,Ik vind het allemaal behoorlijk met de neus in de lucht'', zegt Nijenhuis. ,,In Westenwind wordt minstens zo goed geacteerd als in wat wel is toegelaten. Als het festival zich met televisie wil bemoeien, dan moet er ook plaats zijn voor minder elitair tv-drama.''

Is dat het? Is Utrecht elitair?

,,Ieder jaar is er weer een andere jury die wil laten zien dat ze zo'n goede smaak hebben en dan beland je altijd weer in de kloof tussen hoge en lage cultuur. Bij de Oscars is het ondenkbaar dat een geflopte film er met de prijzen vandoor gaat. In Utrecht winnen meestal films die niemand wil zien. Nynke is daar gelukkig een uitzondering op, maar Amnesia draaide voor lege zalen. Deze prijs komt dan ook niet van de jury, maar van het publiek en daar ben ik de mensen in Eindhoven, Deventer, Zwolle en Alkmaar dankbaar voor. Het publiek heeft altijd gelijk, zoals ik van Joop van den Ende heb geleerd. Als zij niet kijken, hebben wij het fout gedaan.

,,Ik maak mijn films en series niet voor jury's en critici, al ging ik op mijn achttiende naar de Filmacademie en heb ik sindsdien altijd onder vakgenoten verkeerd. Ik vraag me steeds af wat ik er als Markeloër van zou vinden, het dorpje in Twente waar ik vandaan kom. Hoe kijken ze er in Lumière 1 in Enschede naar? Natuurlijk moet je geen onpersoonlijke film maken, het publiek herkent namaak onmiddellijk.''

Wat is dan persoonlijk in Costa!?

,,Bijvoorbeeld het geflirt met songfestivalliedjes – ik ben een groot liefhebber. Persoonlijk is ook de weerslag van mijn eigen vakantie-ervaringen in Salou. Costa! vertelt een verhaal dat voor jongeren heel belangrijk is: je als tiener bevrijden van de groep en je eigen gang gaan. Rens (Daan Schuurmans) maakt zich los van de andere proppers (jonge mensen die op straat reclamemaken voor een disco, red.) en gaat terug naar Nederland. Janet (Georgina Verbaan) wordt gepest om haar eigenzinnigheid maar als ze de mooiste jongen van de stad krijgt realiseert ze zich dat het mag. En ook Frida (Katja Schuurman) gaat haar eigen weg als ze uiteindelijk een lesbische relatie aan durft te gaan.''

De recensie in de Volkskrant onthulde dat in de eerste zin.

,,Ongelooflijk vond ik dat. Je hoeft een film niet leuk of goed te vinden, maar verpest het niet voor een ander.''

Waarom is Costa! zo kuis? Er is zelfs vrijwel geen borst te zien.

,,Ik geloof dat jongeren dat een verademing vonden. Voor je twintigste heb je geen behoefte om te kijken naar hoe anderen het doen. In de eindmontage heb ik vrijwel al het resterende bloot verwijderd. Het is een romantic comedy, al gaat het wel degelijk over dingen die belangrijk zijn. Ook de vrijscène aan het slot tussen Rens en Janet moest er uit, want het romantische aspect leed onder de plastische beelden. Costa! is een soort Disneyworld voor adolescenten. Een fijne vakantieherinnering, heel optimistisch in beeld gebracht.''

Wat kwam eerst: de film of de serie?

,,Costa! is ontstaan als idee voor een tv-serie en de film is een uitwerking van wat aflevering 2 had moeten worden. In de serie komt Janet (Georgina Verbaan) terug naar Salou omdat Rens voor zijn staatsexamen moet studeren. Ze heeft elke week een ander baantje en kan zo haar komische talent uitleven. Tijdens de opnames van de politieserie Dok 12, waarin Georgina een hoofdrol speelde, zei ze me al dat ze in Costa! graag weer haar klunzige kant wilde laten zien.''

Is de serie anders dan de film?

,,De serie heeft meer humor. Ik houd wel van een beetje slapstick (ik heb er een knop voor die ik maar hoef in te drukken) en ook om van-dik-hout-zaagt-men-planken moet ik erg lachen. Zoals het ontploffende toilet in de eerste aflevering. Verder komt de humor uit de personages, net als bij Flodder en All Stars. De vergelijking met Love Boat met zijn wisselende gasten en een vaste cast ligt voor de hand.''

Waarom episodes van 45 minuten?

,,Je moet wat tijd hebben om een verhaal te vertellen. Een van de wekelijkse verhaallijnen is voor laat-twintigers of dertigers: een stel komt naar Salou en moet een behoorlijke hobbel in hun relatie overwinnen voor ze weer gelukkig naar huis gaan.''

Voor wie is de serie gemaakt?

,,BNN vindt het belangrijk dat we de BNN-jongeren bereiken: die zijn volgens mij een jaar of 17. Ik wilde meer dan alleen puberhumor en ook meer kijkers dan de half miljoen die je daar maximaal mee bereikt. Een miljoen per aflevering, dat zou ik wel spannend vinden.''

Costa!, BNN, Ned.2, 20.20-21.15u.

Eind oktober verschijnen deel 1 t/m 3 op dvd en video.