Humanisering van het huisdier

Het is druk bij dierenspeciaalzaak Discus in Hilversum een paar dagen voor Dierendag, 4 oktober. Jos Heeman en zijn collega adviseren klanten en lopen druk door de winkel. In het kattenpad staan een mevrouw met kinderwagen en twee andere klanten klem tussen de melksnoepjes, kaasknabbels en zalmsticks. Een mevrouw heeft voor haar kat een gouden ring met een glanzend rood belletje uitgezocht. ,,Dan hoor ik haar tenminste weer, legt ze uit. ,,Ze is al oud, dus wil ik weten waar ze uithangt. En het is ook wel sjiek zo'n sieraad aan de halsband.

Het is zeker drukker rond Dierendag, constateert winkelier Heeman. Hij haalt de speciale folder tevoorschijn die de week voor Dierendag huis aan huis is verspreid. ,,Hieruit kun je wel ongeveer afleiden wat mensen kopen voor hun huisdier. Vooral extraatjes, kluifjes en lekkers. Voor de hond is er een kauwschoen van runderhuid op een sinterklaasachtige manier gevuld met vleesstaafjes. Kosten: een rijksdaalder voor model Jack Russell, het dubbele voor de Retriever. De kat krijgt Malt bits: ,,overheerlijke snack gevuld met haarbalpasta, voor een rijksdaalder''. Of pastelkleurige Jokies, snoepjes voor 4,95 gulden die passen in de bijbehorende speelbal voor een tientje.

Ook speelgoed doet het goed als cadeautje voor Dierendag. Voor honden zijn de Kongs een gewild speeltje, een holle hardrubberen ,,barbapapa aan een koord, om aan te scheuren en te trekken (ongeveer vijftien gulden)''. Katten worden wild van muizen. Bakken vol pluche muizen, muizen op veer of gevulde muizen liggen uitgestald in de dierenwinkel. Voor 8,95 gulden is de lopende muis met trekkoord te koop, speelgoed van het jaar voor de kat. De eenzame kanarie of parkiet is op te vrolijken met de Budgie Buddy. Voor nog geen twintig gulden krijgt de vogel een ,,lifetime friend, een parkiet op batterijen die gaat zingen als er iemand in de buurt komt''.

Hamsters boffen helemaal. Hun speelgoed ziet er verreweg het leukste uit: een wc-huisje, speelpaddestoel en joggingbal voor ongeveer een tientje per stuk. Of, zoals in de dierendagfolder staat aangeprezen: Hamsterwoning Space Station. ,,Een leuke startset voor je hamster, in een futuristische look. De kunststof pijpen imiteren de holen en gangen die de hamster in de natuur bewoont. Met de los verkrijgbare accessoires bouw je een heuse hamsterstad. Van 79,50 voor 49,50 gulden.''

Het enorme assortiment aan benodigdheden, eten en speelgoed voor huisdieren groeit nog steeds. Volgens Joost de Jongh, voorzitter van de branchevereniging Dierenbenodigdheden Voeders (Dibevo) heeft dat alles te maken met ,,de humanisering van het huisdier. ,,Het is veel meer een lid van het gezin dan iets dat er zomaar is. Dat is goed te zien aan het aanbod premium voeding in de speciaalzaken, meent De Jongh. ,,Vijf of tien jaar geleden had je wat soorten droge brokken en wat blik. Nu is er voor ieder een serie uitgebalanceerde producten, sommige speciaal voor jonge of oude dieren, anderen voor een gezond gebit of een glanzende vacht. Omdat mensen tegenwoordig kien zijn op hun eigen voedsel, zijn ze dat ook op dat van hun dier. Het mag wat kosten; een zak kattenvoeding voor de oude kat kost bijna 36 gulden voor twee kilo. ,,Maar van die oude brokken had je misschien wel tien kilo nodig om dezelfde voedingswaarde te bereiken als twee kilo premium voer.

Het snackassortiment voor huisdieren bestond al langer, aldus De Jongh, maar groeit en vernieuwt zich snel. ,,Mensen vinden het ongezellig dat als ze zelf iets snoepen, de kat er maar wat bij zit. Ze willen dat beest ook wat toestoppen. Maar kaas of zoutjes zijn niet goed voor dieren, daarom is er vraag naar verantwoorde extraatjes. In de schappen van de dierenwinkel staan daarom fruit- en lunchhapjes voor konijn en cavia (2,95 gulden), yoghurtdrops voor ratten (3,25 gulden), paprika/ei/honingcrackers voor de papegaai (3,95 gulden), mergchocolaatjes voor de hond (3,95 gulden) of hartjessnoep voor de kat, op basis van lam en gevogelte (2,95 gulden).

Dierendag is altijd goed voor impulsaankopen, meent De Jongh. En er is genoeg om je aan te vergrijpen in de dierenwinkel. Want het gaat verder dan voeding en verzorging. Vooral de hond is een gewillig slachtoffer. Naast shampoo is er bodylotion verkrijgbaar, maar ook serieuze reukwaters, (regen)kleding en kleine schoentjes en zelfs mascara. ,,Al komt het in Nederland weinig voor dat we de hond met Chanel besprenkelen, dat is typisch Amerikaans of grootsteeds. Mensen in Amsterdam gaan wel anders om met hun huisdier dan in zeg maar Nunspeet.

Waar nuchtere Nederlanders wel voor warmlopen zijn technologische ontwikkelingen op praktisch gebied. ,,Als het maar nut heeft.'' Zo vinden zelfreinigende kattenbakken die op stroom werken, gretig aftrek. Net als aquaria die zelf de waterkwaliteit op peil houden door automatische toevoeging van chemicaliën.

De belangrijkste ontwikkeling van dit moment is toch wel de aandacht voor de psyche en het gedrag van het huisdier. ,,Dat komt omdat het dier als gezinslid wordt gezien, een soort kind, aldus De Jongh. Naast rijen boeken over de ziel van huisdieren, zijn er ook cd-roms voor bijvoorbeeld de bange hond. Op dat plaatje staan allerlei alledaagse maar ook vreemde geluiden waarmee baasje en hond kunnen oefenen. Of een antiblafband die honden door hoge tonen weerhoudt lawaai te maken, wat ze vaak doen als ze lang alleen moeten thuisblijven. Dibevo introduceert videobanden die per hondenras gedetailleerde informatie geven over het gedrag van de hond. ,,Het is aan de baas om daarmee goed om te gaan, niet aan de hond. Vermenselijking van het huisdier, zonder dat in het belachelijke te trekken.''