Congolees vredesproces in gevaar door zware strijd

Voor het eerst sinds de afkondiging van een wapenstilstand een half jaar geleden zijn er hevige gevechten uitgebroken in Congo. Milities gesteund door de Congolese regering verdreven zaterdag door Rwanda gesteunde rebellentroepen uit de strategische stad Kindu aan de rivier de Congo, in het oosten van Congo. Eerder veroverden de milities het zuidoostelijke stadje Fizi vlakbij het Tanganyikameer.

De luchthaven bij Kindu is de op twee na grootste van Congo. Vanuit de stad ligt de weg open naar Kisangani, de `hoofdstad' van het rebellengebied in Oost-Congo. Met de verovering van Fizi kunnen de milities gemakkelijk buurland Burundi aanvallen, dat aan de overkant van het meer ligt.

De verdreven rebellen en hun bondgenoot Rwanda hebben wraak gezworen. Hierdoor komt het sinds begin dit jaar afgekondigde vredesoverleg in gevaar. ,,Als deze gevechten doorgaan, doen we niet mee aan de vredesdialoog'', aldus een woordvoerder van de door Rwanda gesteunde rebellen.

De in januari vermoorde president Laurent Kabila sloot vorig jaar een verbond met de milities om de binnengevallen troepen van Oeganda, Rwanda en Burundi met hun aanhangers van de rebellenbewegingen te verdrijven. Kabila zou de ballingen hebben beloofd hen te helpen om in hun vaderlanden Rwanda en Burundi aan de macht te komen.

Volgens de Rwandese regering maakt de troepenmacht die vorige week Fizi veroverde deel uit van een strijdgroep van 40.000 man die het gemunt heeft op Rwanda. Ook Burundi maakt zich grote zorgen. Het vreest een massale aanval vanaf het moeilijk controleerbare Tanganyikameer.

De oplopende militaire spanningen komen na zes maanden waarin de hoop op vrede was gegroeid. Onder het bewind van de nieuwe Congolese president Joseph Kabila, die zijn vermoorde vader opvolgde, zijn de eerste soldaten van de Verenigde Naties gearriveerd. De strijdende partijen trokken zich terug van de frontlinies. Kabila liet, hoewel met beperkingen, politieke partijen toe en in Botswana vond een geslaagde bijeenkomst plaats van Congolese rebellen, burgergroepen en de regering. De volgende stap in het vredesproces is een vredesconferentie op 15 oktober in Ethiopië. Deelnemers en waarnemers waren tot vorige week optimistisch over het succes van deze bijeenkomst, maar de opgelaaide gevechten dreigen die hoop nu de grond in te boren.