Bescheiden introductie supertelefoon

De introductie van UMTS-telefonie in Japan kan uitwijzen of Europese telecombedrijven terecht miljarden hebben geïnvesteerd in deze geavanceerde vorm van telecommunicatie.

Europese telecombedrijven kijken vol spanning naar Japan. Daar is vandaag de derde generatie mobiele telefonie gelanceerd. In Europa zijn vorig jaar miljarden geïnvesteerd in vergunningen voor `3G' of `UMTS'. Veel telecombedrijven, waaronder KPN, zijn erdoor in ernstige financiële problemen geraakt. UMTS móet daarom een succes worden.

NTT Docomo, de Japanse partner van KPN, is het eerste telecombedrijf ter wereld dat UMTS-mobieltjes verkoopt. Maar de primeur heeft het bedrijf wel zijn aureool van onaantastbaarheid gekost. Aanvankelijk zou UMTS in mei worden gelanceerd, maar kinderziektes dwongen NTT Docomo tot uitstel. Tijdens een proef, waaraan 4.500 mensen meededen, werden de ergste storingen verholpen.

De introductie vandaag is kleinschalig. De UMTS-telefoons kunnen worden gebruikt in een straal van 30 kilometer in het centrum van Tokio. In december zal Foma (Freedom of Mobile Multimedia Acces), zoals Docomo zijn dienst noemt, ook beschikbaar zijn in Osaka, Kyoto en Nagoya. De rest van Japan volgt over een halfjaar.

NTT Docomo wil, met KPN als vehikel, eind dit jaar of begin volgend jaar geavanceerde mobiele telefonie in Europa aanbieden. Het zal hier nog gaan om i-mode, de roemrijke voorganger van FOMA. De eerste UMTS-telefoons in Europa worden pas op zijn vroegst vanaf 2003 verwacht. Telecombedrijven hebben nauwelijks geld voor de ontwikkeling van dure, nieuwe technologieën.

Met de nieuwe mobiele telefoons kunnen grote hoeveelheden data worden verzonden. Hierdoor worden zware toepassingen mogelijk, zoals videotelefonie, waarbij bellers elkaar horen én zien, en internetten. NTT Docomo wil in maart volgend jaar ongeveer 150.000 apparaten hebben verkocht. Een mogelijk obstakel vormt het gigantische succes van Docomo's eigen i-mode, waarmee bijvoorbeeld informatie over treinen en restaurants kan worden opgevraagd. Het is de vraag of er al behoefte is aan iets nieuws. NTT Docomo richt zich met Foma vooral op de zakelijke markt. Het brengt een telefoon op de markt die vooral dient als mobiele `antenne' voor een laptop.

Met Foma betreedt NTT Docomo een markt met concurrentie. I-mode was een exclusief concept van NTT Docomo, 3G is een internationale standaard. KDDI, de nummer twee van Japan, komt volgend jaar ook met geavanceerde mobiele telefonie, gebaseerd op veel goedkopere technologie. J-Phone (Vodafone) komt volgend jaar juni met 3G-diensten.

Na technologische tegenslagen is het grootste probleem nu van inhoudelijke aard. Wat te doen met een geavanceerde telefoon? NTT Docomo had beloofd een database met video- en muziekclips aan te leggen voor Foma-gebruikers, maar nu de telefoon in de winkel ligt, blijkt dit nog niet te zijn gebeurd. De huidige modellen kunnen zelfs geen bestanden ophalen. Het ziet ernaar uit dat er met de supertelefoon voorlopig hoofdzakelijk kan worden gebeld.