Arnon Grunberg speelt op de lach

De mensen in de provincie waren er klaar voor. In Nijmegen begon zaterdagavond de kleine promotietournee voor Arnon Grunbergs nieuwe boek Amuse-gueule, een bundeling van de verhalen uit zijn eerste schrijversjaren. Het Nijmeegs Theater Lux wilde duidelijk niet achterblijven bij Panama, de Amsterdamse nachtclub-voor-dertigers waar morgenavond de grote finale van de tournee zal plaatsvinden. Lux had tafeltjes rond het podium opgesteld, waaraan een deel van het publiek aarzelend plaatsnam. Een dj draaide liedjes met een hoog New York-gehalte, een buikdanseres trachtte de verwachting nog wat verder op te drijven.

Het werd stil. De schrijver kwam bescheiden het podium opwandelen, in het zwart gekleed. Hij keek het publiek niet aan, en begon zonder introductie met voorlezen van het verhaal `Mieles mond', de opening ook van Amuse-gueule (wat overigens een klein hapje is, bij het aperitief geserveerd). Het verhaal is een dodelijk-satirisch portret van een ouder, zeer pedant acteursechtpaar. Ze hebben de schrijver uitgenodigd een toneelstuk voor hen te schrijven: ,,Met veel zwarte humor, daar houden we van.'' Het resultaat is anders dan verwacht, de acteur voelt niets voor fellatio op het toneel, uitgevoerd door zijn vrouw. ,,Hier zijn de mensen in de provincie nog niet klaar voor!'' brult acteur Adriaan Miele door de telefoon tegen de schrijver. Het gegeven is universeel: hoe professionele kunstenmakers op een zeker moment in komedianten ontaarden. Het goede van `Mieles mond' is dat het allemaal niet leuker of minder leuk wordt als je weet om wie het verhaal gaat. Namelijk om Hugo Metsers en Pleuni Touw. Maar zoals gezegd, dat doet er niet toe.

Daarna las Grunberg het verhaal `De mannen van mijn moeder'. Een citaat: `Ik hield een aarzelend gesprek op gang over aambeien'. Na nog een nummertje buikdans volgde een fragment uit Fantoompijn, waarin de liefde wordt bedreven in een limousine die stilstaat in de file voor een dodelijk verkeersongeluk. Hij besloot met `Nijptang', waarin sanitaire problemen bijna leiden tot een primeur in de wereldliteratuur: zelfmoord om een wc-borstel. Af en toe had Grunberg moeite niet in de lach te schieten. Het was een mooi gezicht: een schrijver die niet tegen zijn eigen grappen bestand is.

Grunberg leest op 2-10 voor in Panama, Oostelijke Handelskade 4, Amsterdam. Aanvang 21.00 u. Inl.: (020) 3118686. Kaarten ƒ20,-