Dit is een artikel uit het NRC-archief

Defensie

De Grave voorbarig

Twee weken verblijven Nederlandse militairen nu in Macedonië ter ondersteuning van de NAVO-operatie Essential Harvest. De NAVO, met ruim 3.500 militairen ter plekke, moet de wapens en munitie van Albanese rebellen inzamelen om die vervolgens te (laten) vernietigen. Het mandaat duurt dertig dagen en loopt op 26 september af. De Nederlandse minister van Defensie, De Grave, die deze week een bezoek aan de 250 mannen en vrouwen van de Luchtmobiele Brigade in Skopje bracht, sluit een nieuwe NAVO-missie in Macedonië niet uit. Nederland zal dan ,,niet afzijdig blijven''. De bevelhebber der landstrijdkrachten, de generaal Van Baal, zei dat Nederland voor een mogelijk vervolg op de operatie Essential Harvest ,,nog van alles in de aanbieding heeft''.

Ongetwijfeld. Er zijn ambitieuze commandanten, er zijn keurtroepen die misschien staan te trappelen om zich waar te maken, er is na de UNMEE-vredesmissie naar de Hoorn van Afrika materieel genoeg om in te zetten. Maar dat alles is niet aan de orde. Nederland hoeft niet vroegtijdig uitverkoop te houden met een aanbieding hier en een gratuite uitlating daar. De kwestie is dat de NAVO, althans officieel, geen nieuwe missie in Macedonië overweegt. Verlenging van de huidige is op dit moment ook geen optie. Dat er, zoals De Grave zei, ,,op alle niveaus'' binnen de NAVO wordt nagedacht over voortzetting van Essential Harvest is niet verwonderlijk. Het zou raar zijn als het tegenovergestelde het geval was. Maar feit is dat die gedachtevorming nog niet tot nieuw beleid heeft geleid. De opmerkingen van de Nederlandse minister van Defensie zijn dan ook op z'n zachtst gezegd verwarringwekkend.

Het was premier Kok zelf die op 17 augustus zei dat de Nederlandse militairen maximaal dertig dagen in Macedonië zullen blijven. Een verlenging van de termijn was ,,niet automatisch bij de prijs inbegrepen''. De Grave haalt dus zowel het bondgenootschap als zijn eigen minister-president in. Geen wonder; sinds `Srebrenica' wenst Defensie zich te rehabiliteren. De traumaverwerking heeft kennelijk lang genoeg geduurd. De wens kan dan snel de vader van de gedachte worden: laten we nog maar wat langer in Macedonië blijven.

Behoedzaamheid is echter op zijn plaats. De NAVO-missie duurt nog enkele weken en voltrekt zich in een explosief gebied. De troepen van het bondgenootschap worden door de verschillende bevolkingsgroepen in het beste geval gewantrouwd en in het slechtste gehaat. Het Macedonische parlement is pas gisteren na eindeloos gepalaver akkoord gegaan met een debat over grondwetswijzigingen, die het de NAVO mogelijk moeten maken om door te gaan met het inzamelen van wapens. Onder de huidige omstandigheden is het onverstandig om Nederlandse ideeën te lanceren voordat die de vergadertafel hebben bereikt van de Noordatlantische Raad, het hoogste besluitvormingsorgaan van de NAVO. Met nadenken over een nieuwe NAVO-operatie is niets mis, hoewel eerst maar eens de huidige tot een goed einde moet worden gebracht. Maar er publiekelijk uitspraken over doen is voorbarig. Voor een vervolgmissie van de NAVO ontbreekt op dit moment internationaal draagvlak.