`Vrouwen zullen meer lachen dan geschokt zijn'

Barbara van Kooten vertaalde de `Vagina Monologen', de uit Amerika overgewaaide theaterhit die hier volgende week in première gaat. ,,Voorbips, die kende ik niet.''

Verhitte vrouwen van middelbare leeftijd verdringen elkaar voor de deuren van het theater. Binnen zijn flyers te krijgen en worden buttons uitgedeeld met de tekst `vagina vriendelijk'. Zelfs de try-outs zijn uitverkocht. Zou de Vagina Monologen, de uit Amerika overgewaaide theaterhit dan ook in Nederland aanslaan? ,,Wij worden niet zo snel geschokt, toch?'', stelt een dame haar buurvrouw gerust. ,,Die Amerikanen zijn veel preutser dan wij.''

Het begon bij de Amerikaanse schrijfster Eve Ensler (1952), die zes jaar geleden meer dan tweehonderd vrouwen interviewde over hun intieme delen. Al die gesprekken verwerkte ze in de Vagina Monologues, waarmee ze vervolgens stormenderhand Amerika veroverde. Ensler droeg de monologen in eerste instantie zelf voor, maar later namen beroemde vrouwen het van haar over.

Vooral die laatste formule deed het goed bij het publiek. Oprah Winfrey, Whoopi Goldberg en Calista Flockhart stonden belangeloos voor haar op de planken, want de opbrengst van de voorstellingen was bedoeld voor organisaties die geweld tegen vrouwen willen tegengaan. Nu heeft de succesformule zijn weg naar Nederland gevonden en staan de Bekende Nederlanders in de rij om hun steentje bij te dragen aan het `eerherstel' van de vagina.

De vertaalster van het stuk, Barbara van Kooten, denkt dat het hier wel los zal lopen met het gechoqueerde enthousiasme dat de Amerikanen ten toon spreidden. ,,Wij zijn daar, denk ik, te nuchter voor. We zullen erom lachen, maar niet met open mond het theater uitrollen.'' Dat Van Kooten de monologen wilde vertalen had dan ook weinig met het hype-gehalte van de voorstelling te maken. ,,Er zitten mooie verhalen bij. Van een vrouw op leeftijd die haar vagina wantrouwde, omdat ze bij haar eerste vriendje zó opgewonden was geraakt dat de witte bank van zijn Chevrolet nat was geworden. `Stinkgriet' noemde hij haar en sindsdien had ze bij de ingang `van onderen' een groot bord geplaatst: `Wegens overstroming gesloten'. Ook het verhaal van de Bosnische vrouw die verkracht is, raakte me. Het is geen Dolle Mina-stuk, geen kutstuk, zo je wilt.''

Van Kooten is ook benaderd om op te treden, want iedere avond is er een drietal andere vrouwen te zien dat de monologen opleest. ,,Al heb ik gehoord dat Hanneke Groenteman de tekst per se uit haar hoofd wilde doen.'' Vooralsnog heeft Van Kooten, die samen met haar man Kees van Kooten op tv optrad als `Cock van der Laak', zich op de reservelijst laten zetten. ,,Kun je nagaan, er is een reservelijst van bekende vrouwen die allemaal graag die monologen willen uitspreken! Maar ik zou dan alleen de stukken willen doen die ik mooi vind. Er is ook veel dat me minder aanspreekt.'' Zo worden er in de voorstelling lijsten met `volkse' varianten van het vrouwelijke geslachtsdeel opgesomd. Van Kooten vindt die lijstjes wat `kinderlijk', maar het was evengoed lastig om voor al die Amerikaanse slang de Nederlandse equivalenten te vinden. ,,Research is het sleutelwoord. Ik wist er zelf een aantal en heb een paar vrienden gebeld voor suggesties. Je leert er een hoop van. `Voorbips' bijvoorbeeld, heb ik van auteur Theun de Winter, dat schijnt Texels te zijn.''

Een taboe zal het stuk in Nederland niet doorbreken, meent Van Kooten. ,,Toen ik jong was, hadden we het nooit over `de kut', maar in de jaren zestig veranderde dat. Misschien dat het tegenwoordig weer anders ligt, al ik heb niet de indruk dat de jongere generatie om woorden verlegen zit. Wat ik zou zeggen als ik over mijn vagina zou moeten praten? Ik zou vragen: `Is er iets dat je nog niet weet?'.''

`De Vagina Monologen' door 't Bos Theaterproducties. Te zien: 4/9 t/m 22/9 De Kleine Komedie, Amsterdam. Tournee t/m 9/12. Inl. 020-4211221 of www.devaginamonologen.nl