Waar de bus je brengt

Wie op zijn dertigste nog met de bus moet is een verliezer, heeft een beroemde Nederlandse quizmaster eens gezegd. Dat klopt zeker in Amerika. De mensen die met de Greyhound reizen zijn arm. Havelozen, landverhuizers, gelukzoekers, alcoholische indianen en negers. En niet zelden ook radeloze zwakbegaafden die door bezorgde familieleden met enig drinkgeld en instructies omtrent de eindbestemming aan de chauffeur worden overgedragen.

De bussen rijden aan één stuk door, dag en nacht. De gekozen route is raadselachtig. De bus hobbelt soms mijlenver van de highway, op weg naar een benzinestation of cafeetje waarmee de busmaatschappij blijkbaar een contract heeft gesloten. Daar eet je op commando en pers je op aanraden van de chauffeur de laatste druppels uit je blaas, omdat er daarna drie uur lang niet meer gestopt zal worden.

De busstations, ook al een raadsel. Onnodig groot en indrukwekkend in afgelegen gehuchten, dan weer armzalig in een redelijk grote provincieplaats. Soms een art-decomonument, soms niet meer dan een scheefgezakt houten prieel, leunend tegen een schamele supermarkt, en alleen herkenbaar aan de emaillen borden met de beroemde hazewindhond erop.

De dag toont het platteland aan de reiziger. De monotoon omgeploegde velden, de tot de assen weggezakte auto's in de voortuinen van verlaten boerderijen, de golvende elektriciteitsleidingen, altijd op weg naar de horizon. Eindigt het platteland aarzelend in een stad of een dorp, dan komt een ordeloze lintbebouwing voorbij van koelkast- en waterbeddenhandelaars, ijssalons en begrafenisondernemers. Onderbroken door parkeerplaatsen vol tweedehands auto's, of terreinen met permanent opgestelde stacaravans, die lijken te werken aan hun eigen ondergang, door steeds verder in de stoffige bodem weg te zakken.

De nacht is aan de neons. Aan de Denny's en Wendy's, Stuckey's en Arby's, aan Burger King en Burger Heaven. In de duisternis verdwijnt alles wat geen eigen verlichting voert. De nacht is van Esso en Mobil, Chevron en Texaco. Van Holiday Inn, Quality Inn, Ramada Inn, Days Inn, Travellers Inn, Budget Inn, La Quinta Inn, Runners Inn en Red Roof Inn.

In geen van al die neon-omlijste motels ga je slapen. Want je slaapt zittend in de bus, met je tas op je knieën en je hoofd op je armen.

Vliegen is op de lange afstand natuurlijk veel sneller dan de Greyhound, maar in zekere zin ook nog goedkoper; vooral voor wie zich in de vele eetgelegenheden onderweg niet kan beheersen. Het uitbundige assortiment Marsen, M&M's, Snickers, Brownies, Butterfingers, Hershey Kisses, Cheez Doodles, Popsicles, Life Savers, Cracker Jacks, Marshmellows, Sno Balls, Tootsie Rolls, Milky Ways, Cup Cakes, Twinkies en Froot Loops leidt bij elke plaspauze makkelijk tot de besteding van enkele dollars. Zeker als je het allemaal wilt besprenkelen met Dr Pepper, Mountain Dew, Ginger Ale, Sprite, Gatorade, Root Beer, Cherry Coke of Diet Pepsi.

In het begin wordt er nog wel wat gepraat in de bus, maar al na enkele uren wordt men zwijgzamer. Tussen Apeldoorn en Almelo raak je wellicht niet snel uitgepraat, maar om in de voortgolvende vlakten van Noord-Dakota en Montana het gesprek gaande te houden moet je nogal wat onderwerpen beschikbaar hebben.

's Avonds, als de eerste lichtreclames trillend de nacht aankondigen en de nachttreinen hun huilerig getoeter mengen met het kadangkadang van de wielen op de betonweg 's avonds zwijgt men collectief. De melancholie, die elk mensenkind in de schemering belaagt, komt op kousenvoeten de bus binnen. Men lijkt, uit de ramen starend, twee-aan-twee het leven te overdenken. Door de invallende schemering worden de ruiten tot immense spiegels, zodat de gedachten zich vanzelf op de eigen persoon richten.

Dan vallen de eerste hoofden slapend opzij en komt de nacht toch nog abrupt als de chauffeur met een kort `goodnight' de binnenverlichting dooft.

Het eindpunt van de reis komt altijd op een ongeschikt moment. Heel laat in de avond of juist belachelijk vroeg in de morgen zwaait de deur van de bus open op een verlaten busstation met rondwaaiend papier en tollende colabekers. Daas en verward sta je op het platform en je moet de neiging onderdrukken om onmiddellijk weer in te stappen om de bustocht voor eeuwig voort te zetten.