Rita

Waar was Rita?

Rita Kok, bedoel ik. Ze was er gisteren niet bij in Felix Meritis, waar haar man zijn afscheid als premier aankondigde. Kok zat alleen op de achterbank van de auto waarmee hij om half zes kwam voorgereden. En hij ging ook weer alleen weg. Op een van de emotioneelste dagen uit zijn politieke bestaan zat Rita vermoedelijk gewoon thuis.

Rita, dé opvallende afwezige.

Verder was iedereen er, vooral wij van de pers. Hoewel het nieuws al dagen bekend was, hielden de cameraploegen met hun campers op de Keizersgracht een complete brug bezet, inclusief afzetting en vijf politieagenten. Nervositeit en kouwe drukte alom. Zonder media geen historische momenten meer.

Melkert was er ook, zij het alleen in de teksten van Kok. Om de paar minuten verzekerde Kok ons hoezeer wij ons gelukkig mogen prijzen met zo'n voorbeeldige opvolger. Een bekwame man. Wat zeg ik? Een zéér bekwame man. De boodschap is overgekomen en behoeft de komende maanden geen herhaling op straffe van slijtage.

Iedereen was er dus, behalve Rita.

Toch zou zij op de achtergrond van Koks beslissing wel eens de hoofdrol kunnen hebben gespeeld. Even, in een bijzin, doemde ze op. Kok had tot het laatst geworsteld, zei hij, met politieke én persoonlijke overwegingen.

Rita is nooit een glamoureuze premiersvrouw geweest. Ze genoot opvallend niet van de bijbehorende status. Ik denk dat ze heel vaak aan haar man heeft gevraagd: ,,Weet je zeker dat ik mee moet?''

Al die vreselijke banketten.

Al die vreselijke politici.

Al die vreselijke journalisten.

Nuchtere, schuchtere vrouw. Een beetje als haar man, maar zonder diens ambitie en geldingsdrang. Toen ze zeven jaar geleden als vrouw van de vice-premier door Margriet werd geïnterviewd, zei ze: ,,Als André (hun meervoudig gehandicapte zoon) maandag naar zijn werk gaat, is dat net zo belangrijk als dat Wim in de auto stapt en naar het ministerie gaat.''

Van een vrouw die zó stevig met beide benen op de grond is blijven staan kan ik me voorstellen dat ze vorige week tegen haar `worstelende' man heeft gezegd: ,,Wim, acht jaar is toch óók mooi?'' De huishouding en de opvoeding van de kinderen waren vooral op haar neergekomen. Nu was het haar beurt, vond ze, zonder het met zoveel woorden te zeggen.

Ik baseer mijn speculatie op de vaagheid van Koks antwoorden. Herhaaldelijk werd hem gisteren gevraagd: ,,U bent gezond, u heeft succes, waarom gaat u eigenlijk weg?'' Kok bleef steken in algemeenheden. Tijd voor een nieuwe generatie et cetera. Wij leven nu eenmaal niet in een cultuur waarin je op dat moment kunt zeggen: ,,Rita vond het ook beter.''

Had Rita er in Felix Meritis bij móeten zijn? Ach, laat ik niet stoken in een goed huwelijk. Gun haar haar afkeer van de openbaarheid. Ze kan ons missen als kiespijn. ,,Ik zal aan je denken'', zal ze gezegd hebben toen ze 's morgens de roos van zijn schouders borstelde. Hij wist dat dat waar was.