Ook met oude wapens kun je doden

De NAVO-missie verloopt succesvol, zegt de NAVO. De Macedonische regering vindt van niet: de Albanese rebellen hebben meer wapens dan ze hebben beloofd af te geven, en wat ze afgeven is oud of kapot.

Heel even valt de Griekse soldaat uit zijn rol. Al een half uur lang heeft hij aftandse geweren en roestige mitrailleurs doorgegeven aan zijn collega. Maar als hij een glimmend gepoetste kalasjnikov in zijn handen krijgt, kan hij niet laten het wapen klik klak te spannen. Hij lijkt verrast door het gemak waarmee het gaat.

Krivolak, een legerbasis in het zuiden van Macedonië, ligt tijdens het middaguur te stoven in de zon. Op de flanken van de dorre heuvels hebben Griekse militairen hun posities betrokken. Hier, op deze desolate plek op de weg naar Athene, concentreert de NAVO de wapens die zijn ingezameld in de eerste drie dagen van operatie Noodzakelijke Oogst. De afgelopen dagen hebben de NAVO-troepen op verschillende `verzamelpunten' in totaal 1.400 wapens ingenomen van het Albanese rebellenleger UÇK, dat beloofd heeft te demobiliseren in ruil voor een verbetering van de rechtspositie van de Albanese minderheid in het land. Komende vrijdag moet het Macedonische parlement beginnen met het ratificeren van het `raamwerkverdrag' tussen Macedoniërs en Albanezen; voor die datum moet een derde van de 3.300 wapens die de NAVO van plan is in te zamelen, zijn overhandigd. Dat is – zegt de NAVO – gebeurd.

Vandaag komt George Robertson, secretaris-generaal van de NAVO, poolshoogte nemen. Even na twaalven stapt hij ondanks de hitte in een onberispelijk blauw pak de Blackhawk-helikopter uit. De NAVO-chef betoont zich tegenover de wereldpers optimistisch over de voortgang van de operatie, want het UÇK houdt zich aan de afspraak, en nu is het tijd voor de Macedonische parlementariërs om hun woord te houden.

Maar of de wapens die in Krivolak liggen uitgestald representatief zijn voor het UÇK-arsnenaal, is de vraag. Een gedeelte van het wapentuig ziet er nieuw en goed onderhouden uit. Andere wapens zijn duidelijk verroest of verouderd. Sommige geweren lijken nog te zijn gebruikt door de partizanen van Tito. Het Macedonische parlementslid Chaziski – ,,ik ben geen expert'' komt na een korte inspectie tot de conclusie dat een gedeelte van de wapens gewoon ,,kapot'' is. ,,Men zou moeten testen of deze wapens ook inderdaad tegen onze militairen en burgers zijn gebruikt.''

De NAVO is desondanks overtuigd van het voorlopige succes van de operatie. Want, zo zegt Robertson, ,,ook met oude wapens kun je doden''. Volgens NAVO-officieren is ten minste een derde van de wapens nieuw, een derde nog in goede staat, en slechts een derde ondeugdelijk. ,,Ik verzeker u'', zegt de Britse majoor Alister Cunningham, ,,deze wapens zijn gebruikt. Dat kunnen we zien.''

De eerste drie dagen van Noodzakelijke Oogst mogen dan een succes lijken, de Macedonische regering is nog steeds niet tevreden over het aantal in te zamelen wapens. Premier Ljubco Georgievski schatte vorige week het aantal waarover de UÇK zou beschikken nog op 85.000. In een gesprek met Robertson later gisteren uitte de Macedonische president Trajkovski nog eens zijn twijfel over de schattingen van de NAVO. Het succes van de missie, aldus Trajkovski, hangt ook niet zozeer af van de inzameling, als wel van de terugkeer van Macedonische vluchtelingen en van de vraag of de regering controle krijgt over de gebieden die het UÇK bezet.

Aan die verwachtingen zal Task Force Harvest niet kunnen voldoen. De NAVO laat niet na te onderstrepen dat de troepenmacht geen vredesmacht is en na het inzamelen van de wapens, dat dertig dagen zal duren, weer zal vertrekken. ,,In principe kunnen we de missie uitbreiden'', zegt Hans-Jörg Eiff, ambassadeur van de NAVO in Macedonië. ,,Maar als we het enigszins kunnen voorkomen, zullen we het niet doen.'' De eerste fase van Noodzakelijke Oogst was relatief eenvoudig, aldus de Duitse diplomaat. ,,Maar hierna gaan partijen kijken of hun verwachtingen zijn uitgekomen. Het einde van de missie wordt het moeilijkst.''