Opnieuw Poolse minister de laan uit

Premier Jerzy Buzek van Polen heeft gisteren zijn minister van Financiën weggestuurd wegens zijn opvatting, dat er zeer drastisch bezuinigd moet worden wil het begrotingstekort beheersbaar blijven.

Jaroslaw Bauc werd volgens een officiële bekendmaking ontslagen ,,niet omdat hij een dramatische situatie van de staatsfinanciën en een bezuinigingsplan heeft gepresenteerd, maar omdat hij dat zo laat heeft gedaan en omdat hij de principes van samenwerking binnen de regering heeft geschonden''. Oud-onderminister van Financiën Halina Wasilewska-Trenkner werd tot Bauc' opvolger benoemd.

De begrotingscrisis en het ontslag van Bauc illustreren groeiende onenigheid binnen de regering van premier Buzek en diens Kiesverbond Solidariteit (AWS), dat – als de opiniepeilingen correct zullen blijken te zijn – bij de parlementsverkiezingen van 23 september zal worden weggevaagd door de ex-communistische sociaal-democraten. In juli ontsloeg Buzek al de populaire minister van Justitie, Jaroslaw Kaczynski, na een politiek conflict. Die beslissing ondergraaft de kansen van het AWS verder: Kaczynski leidt nu een eigen partij.

Bauc waarschuwde eerder deze maand dat het begrotingstekort voor 2002 zal oplopen tot ongeveer 88 miljard zloty (50 miljard gulden), bijna drie keer het geplande begrotingstekort van dit jaar, tenzij op korte termijn vergaande bezuinigingen worden doorgevoerd. Hij stelde voor de pensioenen en de lonen in de overheidssector te bevriezen; dat zou dertig miljard zloty (17 miljard gulden) opleveren. Daarnaast beval de minister een aantal belastingverhogingen aan. De voorstellen kwamen in de Poolse media terecht vóórdat premier Buzek ze te horen kreeg. De regering wees de voorstellen prompt af en stelde dat het begrotingstekort volgend jaar niet boven de veertig miljard zloty zal uitkomen.

Een groep onafhankelijke economen kwam maandag tot de conclusie dat het tekort in 2002 de verwachtingen van Bauc nog zal overtreffen: het loopt op tot 93 miljard zloty, zo verwachten ze, drie keer het tekort van dit jaar, dat werd becijferd op 29,1 miljard zloty.

President Aleksander Kwasniewski torpedeerde gisteren met het oog op de financiële perikelen van de overheid met een veto drie wetten die tot extra uitgaven van rond één miljard zloty zouden hebben geleid. Hij riep het kabinet bijeen voor een speciale zitting op 4 september. Met de president moeten de ministers dan beslissen hoe ze het begrotingstekort aanpakken. Volgens de grondwet kan de president het kabinet bijeenroepen als het gaat om ,,zaken van uitzonderlijk belang''. Kwasniewski keerde zich overigens ook tegen de plannen van de ontslagen Bauc: het bevriezen van pensioenen is het laatste middel dat aan bod mag komen, zo zei hij.