Lage koffieprijs duwt plukkers naar cocaïne

Koffieplukker Justo Cesar Mendoza (28) zit zonder werk. Hij is ontslagen, want zijn baas kan zijn dagloon van anderhalve dollar niet meer betalen. Justo staat niet alleen. Door de extreem lage koffieprijzen zijn inmiddels tienduizenden koffieplukkers in Nicaragua en andere koffieproducerende landen, ontslagen. ,,De situatie is triest'', zegt een woordvoerder van de International Coffee Organisation (ICO), de koepelorganisatie van koffieproducerende- en importerende landen.

De robusta-koffie levert op dit moment slechts 25 dollarcent per pound (454 gram) op. In dertig jaar tijd is die prijs niet zo laag geweest. De arabica-koffie betaalt iets beter, 45 dollarcent per pound, maar ook dat is dramatisch laag. De productieprijs voor een pound koffie ligt rond de 60 dollarcent.

De lage prijzen zijn te wijten aan de overproductie. Met name Vietnam is de laatste jaren veel meer koffie gaan telen: de productie steeg er in enkele jaren tijd van 4 miljoen naar 12 miljoen zakken. De wereldproductie bedroeg vorig jaar circa 115 miljoen zakken, terwijl de consumptie niet verder kwam dan 105 miljoen zakken koffie. ICO noemt de lage prijzen ,,een negatief gevolg van de globalisering.'' Landen concurreren op een wereldwijde, vrije markt. Ze proberen die markt te veroveren, bijvoorbeeld door de productie op te voeren. Dat werkt overproductie in de hand, en daardoor worden de prijzen gedrukt. Er is geen instantie die landen quota oplegt, of andere beperkende maatregelen treft.

Ook de woordvoerder van Max Havelaar in Utrecht noemt de lage prijzen zorgelijk. In ontwikkelingslanden zijn 20 miljoen mensen afhankelijk van het verbouwen en verwerken van koffie. ,,Zonder een redelijke koffieprijs dreigen ze hun inkomen te verliezen.'' Max Havelaar betaalt producenten een minimumprijs van 126 dollarcent per pound arabica-koffie. Het verwacht niet dat de situatie snel zal verbeteren. Ook ICO is weinig optimistisch. ,,Er zijn steeds meer boeren die overstappen op de teelt van bijvoorbeeld cocaïne, want dat levert veel meer op.''