Bijgeloof

Wat is de overeenkomst tussen Anthonie Stal (de directeur van Unilever Bestfoods Nederland), Sylvia Millecam en de universiteit van Leiden? Dat ze zich allemaal graag laten, of lieten, beetnemen door het antieke bijgeloof in een modern jasje. Dit bijgeloof komt, kort gezegd, hierop neer dat zowel je fysieke als je geestelijke heil beter in handen is bij obscurantistische goeroes dan bij mensen die ervoor doorgeleerd hebben.

Sylvia Millecam was het zwaarste slachtoffer het kostte haar haar leven. Ze overleed aan borstkanker die ze niet door reguliere artsen had laten behandelen. In plaats daarvan raadpleegde ze homeopathische artsen.

,,Ze maakte zichzelf wijs dat ze een bacteriële infectie had en de homeopaten spraken haar niet tegen'', schreef Het Parool. Die krant haastte zich eraan toe te voegen: ,,Er bestaan natuurlijk integere, goedopgeleide en betrouwbare alternatieve therapeuten.''

Die verzekering door de krant is nu juist kenmerkend voor het antiek-moderne bijgeloof. Zolang serieuze kranten dit soort onzin schrijven, zullen de alternatieve therapeuten kunnen doorgaan met hun verderfelijke, oncontroleerbare praktijken. Er bestaan weliswaar goedopgeleide alternatieve therapeuten al is het gelukkig nog een kleine minderheid maar juist zij kunnen geen aanspraak maken op integriteit, want ze zouden beter moeten weten. En met betrouwbaarheid hebben ze al evenmin wat te maken als hun niet-gediplomeerde collega-piskijkers.

Met de universiteit van Leiden hoeven we minder medelijden te hebben dan met Millecam. Jonge studenten tijdens een officieel introductieprogramma overleveren aan de gepatenteerde windbuil Emile Ratelband, dat is schreeuwen om problemen. Maar een universiteit overleeft zoiets wél.

Dat het hier niet om geïsoleerde incidenten gaat, bleek uit de recente reportage van Daniela Hooghiemstra in `Z'. Het was al bekend dat topmanagers en ambtenaren rare dingen met elkaar deden in verre conferentieoorden en op survivaltochten. Je kon het afdoen als een vorm van puberale, wederzijdse masturbatie: plezierig voor de jongens en onschuldig.

Maar dat ze zich nu ook al op structurele basis in de armen gooien van allerlei schimmige `personal coaches', daar keek ik van op. Zo laat Anthonie Stal van Unilever zich bijstaan door ene Ingrid Spronck, `van huis uit bedrijfspycholoog'. Spronck vertelde dat ze bij de Unilever-topman werkt aan `de integratie van zijn linker- en zijn rechter-hersenhelft': zijn `intuïtie' komt dan beter tot haar recht. Tot dusver is daar nog weinig van gebleken. Het lijkt er eerder op dat Stals intuïtie door Spronck met wortel en tak is uitgeroeid. En begrijpelijk, bezien vanuit Sproncks optiek, want gezond verstand is wel het laatste wat ze bij haar cliënten moet aanspreken als ze zich nog lang op een royale broodwinning wil verheugen.

Ook Harry Borghouts, secretaris-generaal op het ministerie van Justitie, is blij met zijn personal coach. ,,Ik word er rustiger van.'' Ik niet. Ik begon alleen beter te begrijpen waarom het bij Justitie al jaren zo'n zootje is.