Geen twijfel: Melkert acht zich winnaar

Volgens PvdA-fractievoorzitter Melkert betekende het rapport-Koning een persoonlijke genoegdoening. En dat liet hij tijdens zijn persconferentie merken.

Dat Ad Melkert zichzelf als overwinnaar ziet in de eerste politieke crisis rond zijn persoon van zijn carrière daaraan wilde de fractieleider van de PvdA en beoogd opvolger van politiek leider Kok gisteren in de Thorbecke-zaal van het Kamergebouw geen twijfel laten bestaan.

Het zojuist verschenen rapport-Koning, hield Melkert de verzamelde pers voor, had elke twijfel aan de integriteit en het functioneren van minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Melkert (1994-1998) weggenomen. ,,Het doet me deugd dat het rapport bevestigt wat steeds mijn inzet was en is: bijdragen aan betrouwbaar openbaar bestuur. Dat staat bij mij nummer één.''

Melkert vroeg begrip voor het `bizarre' karakter van zijn persconferentie. Niet elke dag immers presenteert een politicus een vernietigend rapport over mede door hemzelf gevoerd beleid als een persoonlijke genoegdoening.

Nu Koning had laten zien dat er van kwade trouw of fraude van de zijde van minister Melkert in de ESF-zaak geen sprake was geweest, achtte fractieleider Melkert bezorgd om zijn reputatie het moment rijp voor enkele krachtige conclusies: het werkgelegenheidsbeleid 1994-1998 is een groot succes geweest. En de chaos bij de controle over het ESF-geld in die jaren was het gevolg van een heilloze tijdgeest, die de overheid op afstand wilde houden. Zelfs de controlebeluste bewindsman Melkert had daartegen, ondanks herhaalde pogingen, niets kunnen ondernemen. En, zoals een toekomstig politiek leider betaamt, probeerde Melkert meteen uit de omstandigheden een politieke boodschap voor de toekomst te destilleren. De tijd van de ideologie die de overheid op afstand hield van het zelfstandig bestuursorgaan Arbeidsvoorziening, zodat effectieve verantwoording van de ESF-gelden onmogelijk was, is voorbij.

,,We zijn inmiddels in een fase beland dat er ruimte gekomen is voor een minder ideologische benadering'', betoogde Melkert. ,,Niet de beperkte keuze tussen de markt, het maatschappelijk middenveld of de overheid staat voorop, maar de vraag: bij wie kan de burger het beste terecht met de meeste zekerheid dat de bestedingen van het gemeenschapsgeld goed terechtkomen?'' Melkert liet weten te staan voor een overheid die niet langer `verstoppertje speelt'.

Glimlachend ontweek hij elke vraag naar de gang van zaken later deze week, als Kok bekend zal maken of hij als PvdA-leider stopt. Maar het was de vermoedelijke kroonprins aan te zien dat er voor hem veel op het spel stond. Alert tot op het bot, veerkrachtig in tred en houding, liet de anders vaak zo terughoudend ogende Melkert weten dat sommige, niet nader omschreven ,,suggestieve berichten me echt geraakt hebben''. [Vervolg MELKERT: pagina 3]

MELKERT

Voorgesprek met fractieleiders

[Vervolg van pagina 1] Melkerts opmerking dat hij door de berichtgeving `zeer geraakt' was, strookte niet geheel met zijn gelijktijdige verzekering dat hij van de commotie in de Nederlandse media vanuit het `zonnig Bretagne' met ironische verwondering kennis had genomen.

De PvdA-fractievoorzitter had zijn publieke reactie, vertelde hij, politiek voorbereid door gesprekken met de fractieleiders van VVD en D66, de coalitiepartners, en voor de zekerheid ook met die van GroenLinks en CDA. Met D66'er De Graaf was daarbij de uitlating van fractiegenoot Bakker, die het optreden van minister Melkert `erger dan fraude' had genoemd `op bevredigende wijze' aan de orde geweest.

Wat de andere fractieleiders vinden van Melkerts optreden van gisteren is nog onduidelijk – politiek Den Haag houdt het kruit droog tot na het kabinetsstandpunt over de ESF. Koning reageerde 's avonds in een tv-gesprek kregelig op Melkerts neiging uit het boetekleed een zegemantel te maken, oud-eurocommissaris Van den Broek deed dat later ook.

Politiek beschadigd? Geenszins, meende Melkert. Het rapport-Koning levert feiten aan, die voor hém spreken en wie de feiten achter zich weet, kan niet beschadigd raken. Maar Melkerts liefde voor feiten ging gisteren niet zó ver, dat hij al het moment gekomen achtte zelf nog veel nieuwe aan te dragen. Eerst wachten op het kabinetsstandpunt, betoogde ook hij.

En ten aanzien van het bericht in deze krant, dat minister Melkert in 1994 zelf de sociale partners heeft voorgesteld met ESF-gelden de Nederlandse begrotingsbezuinigingen te compenseren - dat herinnert de ex-minister zich anders. Natuurlijk zijn in 1994 de te verwachten inkomsten en uitgaven in het werkgelegenheidsbeleid op een rijtje gezet. Maar een financieel-strategische opzet zoals door vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers was beschreven - en die in strijd zou zijn met Europese regels - daar wil Melkert niet van weten.

Een politicus die voor zijn hachje vecht, moet anno 2001 na de algemene persconferentie zijn boodschap herhalen voor talloze aparte microfoons en camera's. Telkenmale herhaalde Melkert zijn sleutelzinnen. Die over de schaduwzijde van het ontbrekend toezicht op de besteding van de ESF-gelden waaraan - door die vermaledijde tijdgeest en tegenwerking uit de Kamer. Die over de zonzijde: van de honderdduizenden die met ESF-gelden aan het werk kwamen in die donkere jaren voor de economische opleving.

Na een uurtje of wat was de vermoeidheid Melkert aan te zien en haperde ook de stem enigszins. Met een ferm `goedemiddag heren' trok hij zich terug in de fractievertrekken - om zich voor te bereiden op de rest van de week die, naar hij zei, gevuld is met allerlei interessante afspraken.