De doodzonde van onze tijd

Eerst het goede nieuws: de NCRV heeft de zeven doodzonden in huis gehaald. U dacht aan Paul de Leeuw en zijn complete komische repertoire, maar ik bedoel The Sins, de bekroonde BBC-reeks die vanaf hedenavond zeven weken lang elke dinsdag wordt vertoond op Nederland 1. Deze serie was vorig najaar bedoeld als de kwaliteits-troef van de BBC in de slag om het Britse publiek. Dat lukte gedeeltelijk. De pers was overwegend enthousiast, maar de kijkcijfers vielen wat tegen. The Sins werd geschreven door successcenarist William Ivory (ooit acteur in Coronation Street) en behandelt per aflevering een der hoofdzonden: hoogmoed, hebzucht, lust, afgunst, onmatigheid, woede en luiheid. Het zou te ver voeren ons af te vragen of iemand bij de NRCV nog weet dat `doodzonde' een roomse vinding is zonder worteling in de bijbel (waarin slechts wordt gerept van `zonde waarop de doodstraf staat'; Deuteronomium 22:26). Belangrijker is dat het begrip vanaf Jeroen Bosch tot Kurt Weill en Bertolt Brecht (Die sieben Todsünden) en van de bloederige film Se7en met Brad Pitt tot en met deze tv-serie nogal wat culturele inspiratie heeft opgewekt.

Vanvond is de aflevering Hoogmoed te zien, en meteen wordt duidelijk wat er goed is aan The Sins. Om te beginnen zijn dat de drie hoofdrolspelers. Pete Postlethwaite (bekend van In the name of the Father, The Usual Suspects en Brassed off) speelt de kleine crimineel Len die het rechte pad op wil. Geraldine James (die eerder excelleerde in het koloniale tv-drama Jewel in the Crown) is zijn vrouw Gloria die daarover haar twijfels heeft. En de doorgewinterde acteur Frank Finlay vertolkt oom Irwin, de begrafenisondernemer die zijn ontspoorde neef een eerlijke kans wil bieden in een beroep dat nimmer zonder clientèle komt. Bovendien zijn de dialogen buitengemeen aardig en vol literaire verwijzingen. Ten slotte worden gemeenplaatsen behendig omzeild. Zo blijkt de `hoogmoed' van de eerste aflevering, verklap ik alvast, niet de onwil van Len om grafdelver te worden, maar zijn overtuiging dat hij te goed is voor zijn milieu.

Nu het slechte nieuws: in de aflevering van hedenavond wordt meteen ook duidelijk wat er wringt bij The Sins. Deze reeks beoogt `kwaliteit' te bieden, en zulks geschiedt met zo'n verpletterende overdaad dat elk idee van spontaneïteit en onbekommerdheid resoluut wordt geplet. Dat er goed wordt geacteerd zullen we weten ook: er is bijna geen moment rust voor de kijker. Dat het script highbrow is, wordt er hardhandig ingeramd. Zo verwijst de crimineel-met-sociale-aspiraties Len vrijwel onmiddellijk naar Dickens, terwijl zijn bezigheden als grafdelver uiteraard niet toevallig aan Hamlet doen denken. Bovendien is dit een product uit het post-Quentin Tarantino tijdperk. Na diens film Pulp Fiction uit 1994 durft niemand meer een ééndimensionale schets van criminelen te bieden: wil het tegenwoordig trendy zijn (de doodzonde van onze tijd), dan moet grof geweld razendsnel worden afgewisseld met ironie, quasi-diepzinnigheid met het burleske, en sadisme met sentimentaliteit. In The Sins gebeurt zulks erg kwistig. Tot het moment dat men denkt: Beauty is only sin deep.

The Sins, NCRV, Ned.1, 23.12-0.05u.