Blank Australië vreest illegale Aziaten

Een Noors schip met vierhonderd Aziatische asielzoekers mag in Australië niet aan land. Dat past in het harde beleid dat Australië al jaren tegen illegale immigranten voert.

De Australische regering weigert de kapitein van het Noorse schip Tampa toestemming te geven in Australië aan land te gaan. Op het schip bevinden zich ruim vierhonderd Aziatische asielzoekers. Voor kenners van de Australische politiek is de weigering geen verrassing. Al jarenlang voert Australië een hard beleid tegen illegale asielzoekers. Ze worden in afwachting van de behandeling van hun aanvraag opgesloten in afgelegen detentiekampen. Over de particuliere bedrijven die deze inrichtingen bestieren wordt door asielzoekers veel geklaagd.

Minister-president John Howard wil met een strikt toelatingsbeleid voorkomen dat zijn land voor asielzoekers te aantrekkelijk wordt. Grote delen van de bevolking steunen die opstelling, maar commissies van de Verenigde Naties en organisaties voor de rechten van de mens als Amnesty International hebben dit beleid scherp veroordeeld.

Vorig jaar kwamen vierduizend asielzoekers op illegale wijze per boot in Australië aan. Het aantal immigranten dat het land vanuit Azië illegaal per schip tracht te bereiken, is de laatste jaren procentueel sterk gestegen. In de periode 1989-1998 wisten niet meer dan tweeduizend illegalen Australië op die wijze te bereiken. Het totaal aantal asielzoekers bedroeg vorig jaar 12.000.

Deze aantallen verbleken bij de honderdduizenden vluchtelingen die West-Europa als bestemming kiezen. De snelle stijging van de stroom aan illegale immigranten boezemt veel Australiërs niettemin angst in. Officieel is het `blank Australiëbeleid', dat zich verzette tegen de immigratie van niet-blanken, al meer dan veertig jaar afgeschaft. In het land lijkt echter nog altijd een schrikbeeld te bestaan van massa's Aziaten die hun volle werelddeel voor het rijke en lege Australië willen verruilen.

In elk geval verklaarde Howard twee jaar geleden al dat Australië niet werkeloos kon blijven toezien. Toen arriveerden er jaarlijks zo'n duizend illegalen per boot. Howard kondigde strengere straffen aan voor mensensmokkelaars en maakte plannen bekend voor een versterkte controle door de kustwacht. ,,Dit land staat onder groeiende druk van illegale immigratie. We willen een sterk signaal afgeven. Het beeld dat we een makkelijk doelwit zijn, klopt niet meer.''

De opstelling lijkt misschien ongastvrij en harteloos, ook al omdat driekwart van de illegale bootvluchtelingen uiteindelijk als politieke vluchteling wordt erkend. Volgens een recente opiniepeiling steunt echter bijna 80 procent van de Australiërs Howards asielbeleid. Dat geldt ook voor de oppositionele Laborpartij.

Toen Labor de regering vormde in het begin van de jaren negentig, werden de eerste detentiekampen opgezet. Nu zit de partij al weer vijf jaar in de oppositie, maar Labor hoopt via de verkiezingen later dit jaar weer eens naar de regeringsbanken terug te keren. Wellicht ook daarom laat de partij van leider Kim Beazley nauwelijks kritische woorden horen over het regeringsbeleid. Een te liberale aanpak zou hem waarschijnlijk veel stemmen kosten in dit land waar de ultrarechtse One Nation-partij van Pauline Hanson een paar jaar geleden in sommige streken meer dan 10 procent van de stemmen kreeg. Als Labor kritische geluiden laat horen, gaat het vooral over de ineffectiviteit van het regeringsbeleid. De regering is er immers niet in geslaagd om de stroom van illegale immigranten in te dammen.

Toch is niet iedereen in Australië gelukkig met het asielbeleid. ,,Australië was altijd het land waar mensen een `fair go', een eerlijke kans kregen'', zegt Margaret Piper van de Australian Refugee Council. ,,Die mentaliteit moet terugkeren in ons asielbeleid. We kijken met schaamte naar onze leiders.''