Een paar dollars meer

ARGENTINIË HEEFT van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) een nieuwe lening gekregen. Het toegezegde bedrag acht miljard dollar voorkomt een acute crisis, maar het is te weinig om de chronische financiële en economische problemen van het land te kunnen oplossen. Op zijn best heeft het IMF de Argentijnse regering even respijt gegeven om verder orde op zaken te stellen. Dat is lastig genoeg, want in oktober zijn er parlementsverkiezingen en de oppositie loopt zich warm om munt te slaan uit de onvrede onder de bevolking. Dagelijks zijn er demonstraties tegen het bezuinigingsbeleid.

De voortdurende onzekerheid over Argentinië heeft de afgelopen maanden de financiële markten in andere opkomende landen danig parten gespeeld. Ter voorkoming van een herhaling van de `besmetting' die zich voordeed in 1997/98, toen de Azië-crisis zich van het ene naar het andere land verspreidde, heeft het IMF al een preventieve lening aan Brazilië, Argentinië's noorderbuur, verstrekt. De Amerikaanse regering, die zich bij monde van minister van Financiën O'Neill bij herhaling sceptisch over grootschalige IMF-steun aan landen met financiële problemen heeft uitgelaten, heeft kennelijk ingezien dat bijstand van het IMF te verkiezen is boven financiële paniek.

Acht maanden geleden kreeg Argentinië ook al een lening van het IMF toen van 39 miljard dollar maar dat hielp niets. De dreiging van gedwongen uitstel van betaling op de buitenlandse schuld en devaluatie van de munt zijn nog steeds acuut. Bovendien is na ruim drie jaar recessie economisch herstel niet in zicht. Het belangrijkste obstakel is de koppeling van de Argentijnse munt, de peso, aan de dollar. In 1992 werd deze vorm van monetaire schoktherapie ingevoerd om de hyperinflatie te breken, aanvankelijk met veel succes, maar inmiddels heeft deze kuur zich tegen de patiënt gekeerd. Door de wisselkoers aan de dollar te binden, is de Argentijnse munt sterk overgewaardeerd geraakt. Het is voordelig om in dollars te lenen en inmiddels is de buitenlandse schuld opgelopen tot een onbetaalbare 130 miljard dollar. Naarmate de onzekerheid over de houdbaarheid van de wisselkoers groeit, neemt de kapitaalvlucht toe. De afgelopen maand bedroeg deze ruim zes miljard dollar.

Het IMF heeft twee voorwaarden aan de nieuwe lening verbonden. De regering moet het begrotingsbeleid van een `nul-tekort' voortzetten. Dit beleid van minister van Economische Zaken Domingo Cavallo dezelfde die in 1992 de peso-dollarkoppeling invoerde betekent drastische beperkingen van de overheidsuitgaven. Daarnaast moeten de financiën van de provincies in de hand worden gehouden. Het bestuur van de provincies, die in Argentinië traditioneel rebelleren tegen de macht van de federale overheid, is overwegend in handen van peronisten, die oppositie voeren tegen de huidige regering. Geen wonder dat de provincies zich fel verzetten tegen het budgettaire soberheidsbeleid.

DE GOUVERNEUR van de provincie Buenos Aires, Carlos Ruckauf, heeft daarom besloten zijn eigen papiergeld uit te geven. Ruckauf heeft presidentiële aspiraties als kandidaat van de peronisten. Met zijn eigen monopolygeld, patacones, gaat de provincie Buenos Aires de salarissen van ambtenaren betalen. De patacones kunnen gebruikt worden om provinciale belastingen en rekeningen van nutsbedrijven te betalen en om bij McDonald's een patacombo twee hamburgers met friet te bestellen. Over een jaar belooft gouverneur Ruckauf de patacones weer om te wisselen in pesos plus 7 procent rente.

De patacon staat symbool voor de Argentijnse economie van de afgelopen vijftig jaar. Het is monetair bedrog door de overheid ten koste van de bevolking. De enige keer dat getracht is om met een stabiele munt orde op zaken te stellen, in 1992, is uitgelopen op een desillusie. Te vrezen valt dat de noodlijn van acht miljard van het IMF binnen de kortste keren is verdwenen door voortgaande kapitaalvlucht en dat Argentinië alsnog een tumultueuze devaluatie van de peso te wachten staat.