Cultuursnackbar met veel klanten

Een goede indruk van de voorstellingen van het komende seizoen geeft de Uitmarkt niet, en of al dat publiek later naar de theaters komt is zeer de vraag. Maar gezellig was het wel, dit weekeinde in heet Amsterdam.

,,Het heetste optreden ooit'', grapt een zwetende Nederhopper. Samen met zijn maat staat hij te rappen in de Theatertent op de Uitmarkt, ter promotie van het komende Breaking Walls Festival van de Nestheaters. Zijn grap echoot nog vele malen na op andere podia, waar artiesten een gaar gebakken publiek proberen op te zwepen.

Hitte domineerde de 24ste editie van de Amsterdamse Uitmarkt. Op 28 podia werden een weekend lang voorproefjes gegeven van het komende culturele seizoen, maar een groot deel van de mensen verkoos de zeven buitenpodia rond het Museumplein boven de snikhete theaters.

Ieder half uur gingen minstens vijftien voorstellingen van start om 350 gezelschappen een kans te geven zich te presenteren aan een breed publiek. Een loffelijk streven en bovendien gratis, dus zag het Museumplein zwart van de mensen die zich met het programmaboekje koelte toewuifden.

,,Ik heb een handtekening van hem gekregen'', verzucht een gelukkig meisje die net naar de voorstelling van gitarist Jan Akkerman is geweest. Ze hoeft maar een paar stappen te lopen om bij rasentertainer Hakim Traïdia uit te komen. Hakim, bekend van Sesamstraat, laat een stukje zien uit zijn succesvolle jeugdproductie Roodkapje, dat vorig seizoen in première ging. Moeiteloos sleept hij het publiek mee in zijn persoonlijke versie van het sprookje en kinderen uit het publiek mogen hem bijstaan. Zodra zijn act is afgelopen barsten zangers op een ander podium uit in zoete musicalliedjes van Rex, Titanic en Saturday Night Fever, op de achtergrond klinken flarden klassieke muziek van Wibi Soerjadi.

Wie uitgenoten is van de musicals kan even later jongeren tussen de 13 en 19 jaar aanschouwen die onder de vlag van De Kunstbende aan de slag zijn gegaan met het thema `spanning'. Kleine meisjes dansen in gouden broekjes een strak gechoreografeerd ballet en twee slungelige pubers mogen vervolgens een hele flauwe act doen, verkleed als dokter en patiënt.

Wie zich in de richting van het Leidseplein waagt, kan in Paradiso en de Melkweg kennismaken met een eindeloze stoet pop-, jazz- en lichte muziek. In de nabijgelegen theaters is er dans, toneel en cabaret. De niveauverschillen tussen de optredens zijn enorm, maar het publiek lijkt het allemaal weinig uit te maken.

Die onverschillige indruk wordt nog eens vergroot door een tocht langs de informatiemarkt, waar ijverige standwerkers de voorbijgangers plastic zakjes met promotiemateriaal in handen duwen. Men verdringt zich om de kraampjes waar video's worden vertoond of waar prijzen te winnen zijn. Ondertussen doen als non, geit of koning verklede artiesten hun best de aandacht te trekken voor hún geweldige voorstelling. Het is de vraag of de voorbijgangers uit al die overdaad een indruk kunnen krijgen met wat voor een kunstuiting ze te maken hebben.

De opening illustreert die veelheid aan verschillende acts nog het beste. Onder de bezielende leiding van Paul de Leeuw wisselen rap, musical, klassiek, cabaret en fado elkaar zó snel af, dat een onoplettende toehoorder kan denken dat hij met een geheel nieuwe crossover potpourri te maken heeft. Zelfs de uitsmijter van de avond is een mix, van bigband New Cool Collective met multimedia kunstenaar Eboman. Eboman, die aan zijn arm een ingenieus instrument heeft waarmee hij elektronische geluiden en ritmes tevoorschijn kan toveren, verzuipt volkomen in de geoliede swing van de blazers.

Daarom roept zo'n Uitmarkt ieder jaar weer de vraag op of het de mensen echt inspireert om later in het seizoen naar al die voorstellingen te gaan. Het overvolle programma maakt de kans groot dat men zich beperkt tot die paar artiesten die men toch al kende en de andere voorstellingen links laat liggen.

Daar komt nog bij dat de keuze van de organisatie om bekende en minder bekende gezelschappen na elkaar op hetzelfde grote podium te zetten, niet de meest gelukkige bleek. Een professionele groep neemt het publiek moeiteloos voor zich in, de minder ervaren groepjes weten zich geen raad met het grote speelvlak en de matte respons.

De Uitmarkt is, naast een feestelijke opening van het culturele seizoen, ook bedoeld om de drempel te verlagen voor publiek dat zich normaal gesproken niet in de theaters waagt. De laatste jaren is het evenement echter uitgegroeid tot een cultuursnackbar met een half miljoen klanten. De Uitmarkt voegt zich in de steeds groter wordende stoet van zomerfestivals die verschillende kunstdisciplines bijeen brengen.