Bescheiden, exotische attractie

Onder toeziend oog van tientallen journalisten uit Japan mocht Shinji Ono (21) gisteren na de rust invallen tegen Ajax. Hij strooide met subtiele passes, maar schuwde de fysieke strijd. Zijn sportieve waarde moet nog blijken, in commercieel opzicht doet Feyenoord nu al goede zaken.

Na afloop van de Nederlandse voetbalklassieker laten de Japanse verslaggevers weinig aan het toeval over. Co Adriaanse wordt beleefd om zijn mening gevraagd naar de kwaliteiten van Shinji Ono. De trainer van Ajax blijft het antwoord schuldig hij heeft naar eigen zeggen niet op de invaller van Feyenoord gelet en stelt de journalisten uit Tokio en omstreken zichtbaar teleur.

Ono is een volksheld in Japan en Nederland zal het weten. Sinds zijn aankomst in de Kuip bezoeken 45 geaccrediteerde journalisten, fotografen en cameralieden alle trainingen en wedstrijden. Ze namen zelfs de moeite een bekerduel van Sparta te bekijken, want deze club was de eerstvolgende tegenstander van Feyenoord. Tegen Ajax staan de persmuskieten vóór de wedstrijd als een zwerm bijen om Ono. Net als tegen Sparta en Roda JC moet hij op de reservebank plaatsnemen. Hij wordt bejegend als een popidool. Alleen de bodyguards ontbreken.

Een commercieel televisiestation in Tokio zendt alle wedstrijden van Ono rechtstreeks uit. Met als gevolg dat twaalf miljoen Japanners voor dag en dauw een oefenwedstrijd van Feyenoord tegen de amateurs van Voorschoten hebben bekeken. Vooral de Japanse jeugd is geïnteresseerd in voetbal. Het aanstaande wereldkampioenschap heeft waarschijnlijk een katalyserende werking. De ouderen kijken voorlopig liever naar traditionele sporten zoals honkbal en sumo, een Japanse versie van worstelen.

Ono is een exotische attractie bij Feyenoord. Hij belichaamt de meerwaarde van vreemdelingen in de eredivisie. Hij is de derde, redelijk bekende Aziaat die zijn voetbalgeluk in Nederland beproeft. Fandi bij FC Groningen en Jung Mo Hu bij PSV gingen hem voor. Fandi kwam uit Singapore en stopte in de kleedkamer van de kou zijn voeten in een pot met thee. Jung Mo Hu kwam uit Zuid-Korea en werd door zijn toenmalige tegenstander Willem van Hanegem tot vervelens toe gewezen op zijn spleetogen. Voetbalhumor is `Foto Ono', omdat hij wordt omringd door fotografen en cameralieden.

Shinji Ono treedt in de voetsporen van Hidetoshi Nakata, de meest populaire voetballer van Japan. Deze speler van AS Parma baarde eerder opzien bij AS Roma. Deze Italiaanse club toonde ook belangstelling voor Ono, net als de Duitse club Borussia Dortmund en de Franse club Paris St. Germain. Naar verluidt koos het talent uit eigen wil voor Feyenoord, niet omdat een (malafide) makelaar dit zinvol achtte. Ono zou willen rijpen in de eredivisie en Feyenoord als een springplank naar de internationale top beschouwen. ,,Sorry hoor, ik wil u niet voor het hoofd stoten, maar hij heeft gekozen voor een minder zware competitie'', verklaart een Japanse journalist desgevraagd.

Ono kan zelf geen duidelijkheid geven over zijn vijfjarige contract waarmee ongeveer tien miljoen gulden was gemoeid. Hij wordt afgeschermd van de Nederlandse pers. Hij mag in alle rust acclimatiseren en zonder pottekijkers op Nederlandse les. Naar verluidt spreekt hij redelijk Engels, maar houdt hij zich van de domme.

Volgens manager Hans Hagelstein handelt Feyenoord in de geest van de Japanse topsport. ,,Daar zijn ze geen opdringerige pers gewend. En laten we eerlijk zijn: zo spannend is het natuurlijk ook weer niet. Die jongen moet zich nog waarmaken.'' Toen Ono ,,met pijn in mijn hart'' afscheid nam van zijn vorige werkgever Urawa Red Diamonds, nam hij zittend op een visstoel urenlang de tijd om zijn supporters van een (laatste) handtekening te voorzien. Sterallures zijn hem vreemd, weten de ondervraagde Japanners.

Hagelstein is zeer te spreken over de commerciële waarde van Ono. ,,Dan hebben we het dus over merchandising.'' Zijn shirt van Feyenoord met rugnummer veertien wordt ,,verreweg het beste verkocht''. De sportzaken in Japan krijgen de rood-witte tricots niet aangesleept. Over de tv-rechten kan Feyenoord volgens de huidige voetbalwetten niet exclusief beschikken, maar Hagelstein verwacht dat zijn club ,,er in de toekomst alleen maar beter van wordt''.

Voorzitter Jorien van den Herik speculeerde zelfs over een Japanse shirtsponsor, die bij wedstrijden van Feyenoord in het Verre Oosten goede sier kan maken met de buitenlandse club van de binnenlandse voetbalheld. Het is dan wel van belang dat Ono uitgebreid in beeld komt en niet zoals nu als wisselspeler wordt gebruikt. Trainer Bert van Marwijk maakt vooralsnog ,,een puur sportieve afweging'' bij de opstelling. ,,Ik trek mijn conclusies over Ono als voetballer en niet als reclamezuil'', verklaart de coach van Feyenoord.

Ono is een volksheld in zijn geboorteland, waar hij op zijn vijftiende werd uitgenodigd door de nationale jeugdselectie. Hij heeft nu al meer dan twintig (senioren)interlands gespeeld. Op zijn negentiende tekende hij een profcontract bij Urawa Red Diamonds, waar Aad de Mos nog even werkzaam was. Zijn ragfijne, tweebenige techniek viel meteen in de smaak bij de Nederlandse trainer. De Mos voorspelt Ono een mooie voetballoopbaan in Europa. Hij is een aanvallende middenvelder die bij Feyenoord als hangende rechtsbuiten wordt opgesteld. Maar voor deze positie komt hij vooralsnog kracht, snelheid en doorzettingsvermogen te kort.

Tegen Ajax toont Ono zijn talenten. Hij zet zijn tegenstanders een paar keer handig op het verkeerde been. Hij is niet zelfzuchtig en bedient zijn medespelers van slimme passes. Maar hij kan geen moment een stempel op de wedstrijd drukken en is in fysiek opzicht een eenvoudige prooi voor de verdedigers van Ajax. Ono is een lichtgewicht. Hij oogt meer als een zaalvoetballer dan als een veldvoetballer. Spierballen of niet, het Rotterdamse legioen draagt hem op handen. 'Ono, Yoko Ono', verwijzen de supporters naar zijn naamgenote, de weduwe van John Lennon.

Eén keer in de tien dagen geeft Ono een persconferentie voor zijn landgenoten. Een Japanse organisatiedeskundige, woonachtig in Nederland, behartigt de belangen van de Japanse media, die volgens een rouleersysteem te werk gaan. De schrijvers en filmers wisselen elkaar in rap tempo af. Ze spreken, bijna unaniem, vol lof over de medewerking van Ono. Hij is beleefd en altijd bereid tot een praatje.

De onderlinge verstandhouding is uitstekend, weet Yutaro Takahashi. Hij is geboren in Nederland, maar hij heeft Japanse ouders. Hij is door een sportkrant uit Tokio ingehuurd om alle berichten in de Nederlandse pers te vertalen voor het thuisfront. ,,Ono is heel makkelijk in de omgang'', vertelt Takahashi tijdens een doordeweekse training van Feyenoord. ,,Hij maakt niet snel problemen, tenzij het te bont wordt. Een fotograaf dacht lollig te zijn door een willekeurig huis te fotograferen en het bewuste plaatje als de woning van Ono af te schilderen.''

De voetballer legde zichzelf een spreekverbod op, maar na een paar dagen was hij weer bijgedraaid. Hij is zelfs weer on speaking terms met de betreffende fotograaf. Ono bewoont in werkelijkheid met zijn vriendin een appartement in het centrum van Rotterdam. Niemand zoekt hem daar op, weet Takahashi. Zijn privéleven wordt volgens goed gebruik in Japan gerespecteerd. Behalve door die ene fotograaf.