`Wachtlijsten niet korter door extra patiënten'

De uitbreiding van de behandelcapaciteit in de ziekenhuizen heeft er vooral toe geleid dat meer patiënten in aanmerking komen voor een behandeling en niet, zoals de bedoeling was, tot verkorting van de wachtlijsten. Bij verpleeghuizen, thuiszorg en inrichtingen heeft het extra geld daar wel toe geleid.

Dit schrijft minister Borst (Volksgezondheid) in antwoord op ruim vijftig vragen die de Eerste Kamer haar dit voorjaar stelde. De vragen dienen als voorbereiding op een debat met de minister over haar beleid in de afgelopen zeven jaar. De senaat zet daar vraagtekens bij, onder meer omdat ondanks de groei van het budget van bijna 60 miljard gulden (in 1995) tot meer dan 85 miljard gulden (2001) de zorgsector alleen maar met meer problemen is gaan kampen, zoals te lange wachttijden voor behandeling of verzorging.

Afgelopen donderdag nog publiceerde het Utrechtse onderzoeksbureau Prismant een onderzoek waaruit bleek dat de wachtlijsten in de ziekenhuizen de laatste vijf jaar niet korter maar zelfs langer zijn geworden, ondanks de ruim 650 miljoen gulden die daar sinds 1997 voor zijn uitgetrokken. Op 1 april stonden er naar schatting 159.000 mensen op een wachtlijst. Dit zijn er 12.000 meer dan op 1 april 2000.

Minister Borst meent echter dat de miljarden guldens die de afgelopen jaren extra in de zorgsector zijn gestoken wel degelijk goed zijn besteed. Voor een groot deel is het geld gebruikt voor verbetering van de kwaliteit, deels is het aanbod ermee uitgebreid. Ook is een groot deel van de sector efficiënter gaan werken, al is dit volgens Borst vooral het positieve effect van de relatieve schaarste aan geld in het verleden.

De minister is het niet eens met het verwijt van de senaat dat het kabinet te laat meer geld voor de zorgsector heeft uitgetrokken en te lang heeft vastgehouden aan strakke budgettering en aanbodsturing. De minister vindt dat de Eerste Kamer wat dat betreft boter op zijn hoofd heeft, en wijst erop dat het vooral de senaat was die begin jaren negentig verhinderde dat het stelsel ingrijpend werd gewijzigd. Die wijziging hield in dat niet langer het beschikbare aanbod maar de vraag naar zorg bepalend zou worden voor de hulpverlening. Desondanks zijn er afgelopen jaren al de nodige stappen in de richting van de kennelijk nu door de senaat gewenste vraagsturing gezet, aldus Borst in haar brief aan de Eerste Kamer.

De wachtlijsten en de lange wachttijden zijn volgens Borst een probleem waarmee de zorgsector al decennia te maken heeft. Wachtlijsten zijn volgens haar noodzakelijk om een goede planning mogelijk te maken. De laatste jaren bleken veel mensen echter te lang op hulp of verzorging te moeten wachten. Een probleem dat volgens de minister minder het gevolg is van te weinig geld dan van matige organisatie van de hulpverlening, een tekort aan personeel en medisch specialisten die korter zijn gaan werken.

De minister schrijft dat zij niet kan aangeven wanneer de te lange wachttijden zijn weggewerkt.