Noren vallen voor de charme van rebelse Mette-Marit

De Noorse kroonprins Haakon trouwt vandaag met Mette-Marit Tjessem Høiby, die zich ontworstelde aan de Oslose drugscene.

Een ongehuwde, werkloze, niet-gestudeerde moeder uit de Oslose drugscene lijkt niet de meest geëigende huwelijkspartner voor een aanstaande koning. Maar de Noorse kroonprins heeft zich daar niets van aangetrokken. Hij woont al een tijdje in zijn Oslose appartement samen – ook al zo iets – met een 28-jarige vrouw die aan deze beschrijving voldoet. En vandaag treedt hij met haar in het huwelijk.

De aanwezigheid van vele prominente vertegenwoordigers van vorstenhuizen en andere hoogwaardigheidsbekleders kan niet verhullen dat het ja-woord van prins Haakon en Mette-Marit Tjessem Høiby niet bij voorbaat een sprookjeshuwelijk is. De partnerkeuze van Haakon heeft de Noorse monarchie geen goed gedaan. Nog maar een paar jaar geleden zei 96 procent van de Noren dat ze blij waren met hun staatsvorm. Dat zou inmiddels zijn gedaald naar ongeveer 65 procent.

Toen koning Olav V, de grootvader van de huidige kroonprins, in 1991 stierf, was het land dagenlang in oprechte rouw gedompeld. Duizenden Noren trokken naar het koninklijk paleis om een kaarsje op te steken. Trots vertellen de Noren de anekdote van Amerikaanse toeristen die in de openbare tuin van het paleis een keer werden aangesproken door een wandelaar die hen vroeg of het hun beviel in Noorwegen. Later herkenden ze de man als de koning.

Die nabijheid van het koningshuis, dat `gewone', staat de Noren erg aan. Maar kennelijk toch ook weer niet zo, dat een kroonprins zomaar kan doen wat voor de meeste Noren heel gewoon is, namelijk ongehuwd samenwonen. De helft van de Noorse kinderen heeft bij de geboorte geen gehuwde ouders. Maar voor een kroonprins gelden soms andere regels, alleen al omdat hij straks als koning het hoofd wordt van de Lutherse staatskerk, die ongehuwd samenwonen verbiedt.

Het tumult rond de relatie van Haakon en Mette-Marit leidde dit voorjaar zelfs tot de roep om een referendum over de monarchie. Iets meer dan de helft van de Noren bleek voorstander van zo'n referendum. Het zorgwekkendste aan dit cijfer was dat, naast degenen die altijd al voor een republiek waren (omdat ze de monarchie als een ondemocratisch anachronisme zien), uitgerekend de traditionele koningsgezinden zo'n volksraadpleging een goed idee vonden.

Zo ver zal het voorlopig niet komen. Dat samenwonen hebben de Noren hun kroonprins al lang vergeven en nu Mette-Marit woensdag op een persconferentie openlijk afstand heeft genomen van haar drugsverleden, hebben veel Noren haar in hun hart gesloten.

Donderdag zei ze, met moeite een snik onderdrukkend, dat ze spijt had van haar ,,wilde'' jaren. ,,Mijn jeugdige rebellie was sterker dan die van de meeste anderen'', vertelde ze. ,,Ik ben grenzen overgegaan. Het was een dure ervaring en het heeft lang geduurd voor ik er overheen was.'' Ze benutte de gelegenheid om drugs nadrukkelijk te veroordelen.

De Noren zijn waarschijnlijk gevallen voor hetzelfde als prins Haakon. Die vertelde onlangs, ook al op tv, dat het haar ,,uitstraling'' en charme waren, die hem waren opgevallen. ,,Het zou gemakkelijk zijn om te zeggen dat het haar lach was, of haar oogopslag'', zei de prins. ,,Maar het was meer dan dat. Ik denk dat het haar hoffelijkheid was, haar aanwezigheid.''

Vandaag loopt Marius, het vierjarige zoontje van Mette-Marit, als bruidsjonker mee. Hij zal geen prins worden en kan zeker nooit aanspraak maken op de troon, zelfs niet als Haakon hem zou adopteren. Het jongetje mag om de week een weekeindje naar zijn vader, die met justitie in aanraking is geweest wegens drugshandel, openbare geweldpleging en dronken rijden. Maar verder zal Marius, als het aan Haakon en Mette-Marit ligt, deel uitmaken van ,,een grote koninklijke familie''.