NAVO-troepenmacht stroomt Macedonië binnen

De voorbereidingen van Essential Harvest zijn begonnen. Gisteren arriveerde ruim de helft van de NAVO-troepen in Macedonië. Onder hen dertig Nederlandse kwartiermakers, hun 220 collega's volgen morgen. Ze weten nog niet wanneer ze beginnen met het inzamelen van de wapens onder de Albanese rebellen.

Even na tienen belt de woordvoerder van de Nederlanse militairen in Macedonië terug. ,,Ik heb het net nog even nagevraagd, bij degene die het toch echt zou moeten weten, onze commandant. Hij weet nog van niets. Wij hebben nog geen begindatum voor Essential Harvest.''

Intussen is Essential Harvest – of in ieder geval de voorbereidingen ervan – allang begonnen. NAVO-troepen die moeten gaan toezien op het inleveren van wapens door Albanese rebellen stromen in hoog tempo Macedonië binnen. Op het vliegveld van Skopje staan de luchtmachtgrijze Hercules-transportvliegtuigen in een lange rij. Gisteren was ruim de helft van Task Force Harvest op de Balkan gearriveerd; eind volgende week zal de NAVO-troepenmacht, die inmiddels is opgevoerd van 3.500 naar 4.500 man, geheel op sterkte zijn.

Hoeveel wapens er zullen worden ingeleverd, is wat de NAVO en de Albanese guerrillabeweging UCK betreft inmiddels geregeld. Gisteren meldden NAVO-diplomaten in Skopje dat er overeenstemming is bereikt tussen beide partijen over een ,,redelijke en geloofwaardige hoeveelheid'' – 3.300, zo meldden de persbureaus. De verwachting is dat de Macedonische regering, die eerder het aantal Albanese wapens nog op 85.000 schatte, morgen officieel akkoord zal gaan met dit aantal. Daarmee kan operatie `Noodzakelijke Oogst' op zijn vroegst begin volgende week een aanvang nemen.

Dat wil zeggen, als iedereen er klaar voor is. Voor het kampement van de Nederlandse voorhoede in Dracevo, zo'n twintig kilometer ten zuidoosten van Skopje, heerst vooral rust. De basis, een fabriek van vruchtensap, ziet er met zijn boomgaarden en keurig geverfde gebouwtjes idyllisch uit. Gisteren arriveerde hier dertig kwartiermakers van de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen; morgen zal de hoofdmacht van het Nederlandse detachement, in totaal 250 man, de basis van het Britse tweede regiment paratroepen grotendeels overnemen. Daarna is het nog wachten op het rijdend materieel: het schip met aan boord ondermeer veertien Patria-pansterwagens wordt pas de eenendertigste in Thessaloniki verwacht.

,,We zijn nog onze veren aan het schudden'', zegt luitenant-kolonel Peter van Geldere. Als Senior National Representative en hoogste Nederlandse officier in Macedonië is hij de ,,ogen en de oren'' van de Defensiestaf in Den Haag. Maar wanneer de Nederlanders kunnen beginnen met het innemen van de Albanese kalasjnikovs, weet ook hij niet. ,,Ik kan er niet veel over zeggen. De plannen zijn nog niet definitief. De hoofdmacht moet nog aankomen. Daarna gaan we `opwerken' voor onze opdracht.''

Even dachten de Nederlandse militairen dat ze veel eerder aan de bak zouden moeten dan verwacht. Een woordvoerder van de Nederlandse kwartiermaker meldde dat het Engelse bataljon waarbij de Nederlandse compagnie is ingedeeld, dinsdag zou beginnen met inzamelen, gevolgd door de Nederlanders, een dag later. Dat bericht is mogelijk in de wereld gekomen door ,,taalproblemen'', zegt de woordvoerder nu. Nederlandse militairen hadden de briefing van hun Engelse collega's niet helemaal begrepen. ,,Woensdag beginnen we met de voorbereidingen.''

Inmiddels luidt de officiele verwachting – bevestigd vanuit Den Haag – dat de Nederlandse militairen niet eerder dan aan het einde van de volgende week serieus in actie zullen komen. Tot die tijd kunnen de mannen van luchtmobiel wennen aan het werken onder Brits commando, vertelt luitenant-kolonel Van Geldere. ,,We gaan werken aan onze drills, onderlinge radioprocedures, dat soort dingen.'' De luitenant-kolonel wordt overstemd door een ronkend Brits konvooi dat de basis op rijdt. ,,Die zijn net aangekomen'', zegt Van Geldere. Operatie Essential Harvest staat op het punt te beginnen.