Hij is mooi, de Dam, maar niet te belopen

De Dam is de afgelopen jaren omgetoverd in een plein met een onberispelijk grijs tapijt. Mooi, maar levensgevaarlijk.

Tussen het Nationaal Monument en het Paleis op de Dam ligt nu al weer enige maanden een tapijt van puntige, grijze keitjes. Een facelift, begroot op dertig miljoen gulden, die beoogt `het belangrijkste plein van Nederland' aldus de gemeente Amsterdam weer allure te geven.

Toegegeven, het plein ziet er mooier uit dan voorheen. `Rustiger' vooral, want, zegt de dienst Binnenstad, ,,alles wat niet noodzakelijk was, is weggehaald''. Abri's voor de tram zijn verdwenen en ook allerlei verkeersborden. Daar nu is de schoen gaan wringen. De verkeersorganisatie 3VO wees er voor de lokale tv op dat weggebruikers niet goed wisten wie van waar kon komen, en dat ze op goed geluk overstaken.

Eén slachtoffer is al gevallen: een jonge vrouw werd onlangs door een vrachtwagen doodgereden. Op de plek waar dat gebeurde omkransen verdroogde bloemen de foto van een vrolijk lachende vrouw. Een paar weken eerder kwam een oudere fietser met de schrik vrij. Zijn fiets werd onder een vrachtwagen vermorzeld.

De Fietsersbond afdeling Amsterdam is ontevreden over de Dam. Addy Jonker zegt dat `tientallen' klachten bij de bond binnenkomen. Naast klachten over het gebrek aan verkeersoverzicht, uiten mensen hun verwondering over de afwezigheid van fietsenrekken voor 's lands grootste kooppaleis, de Bijenkorf. Daar wachten dagelijks tientallen fietsen op de standaard op een reusachtig domino-effect.

Ten slotte klagen mensen over de keitjes. Zo onplezierig is het rijden over de sierkeitjes zelfs, dat sommige fietsers liever balanceren op de smalle marmeren witte strepen langs het fietspad dan te rijden over de keien.

Is het voor valide fietsers onplezierig rijden, voor gehandicapten is het belangrijkste plein van Nederland nagenoeg ontoegankelijk geworden. Het gehandicaptenoverleg Amsterdam (SGOA) is boos op de makers van het plein. Met allerlei aanbevelingen, aangedragen toen het plein nog in de maak was, is nooit iets gedaan. Begin 1999 wees het SGOA al op problemen met de `beloopbaarheid' van de keitjes en op het ontbreken van oriëntatiemogelijkheden voor blinden en slechtzienden. Rolstoelrijders worden door de oneffen keien uit hun vervoermiddel geschud en voor rollatorgebruikers is het plein zo toegankelijk als een stormbaan.

Een woordvoerder van het SGOA noemt het `onbegrijpelijk' dat de gemeente niets heeft willen doen voor gehandicapten. ,,Akkoord, niet elke dag proberen honderden blinden de Kalverstraat te vinden, of tientallen rolstoelers de Bijenkorf te bereiken'', schreef de organisatie in een open brief aan de gemeente. ,,Dat hoeft ook niet. Eén is genoeg. Waar het om gaat is dat juist op de Dam, het plein dat van iedereen is, niemand vergeten had mogen worden.''

Een woordvoerder van de dienst Binnenstad zegt in een reactie dat tot nu toe nauwelijks klachten zijn binnengekomen over de nieuwe Dam. ,,Twee of drie. Van ouderen.''