Wachtlijsten niet korter ondanks extra miljoenen

De wachtlijsten in de ziekenhuizen zijn de laatste vijf jaar nauwelijks korter geworden, ondanks de ruim 650 miljoen gulden die daar sinds 1997 voor zijn uitgetrokken. Daarnaast is de productie bij veel specialismen gedaald. Dit blijkt uit een onderzoek van het Utrechtse onderzoeksbureau Prismant naar de effecten van het wachtlijstfonds in 2000. De uitkomsten zijn vandaag aangeboden aan minister Borst (Volksgezondheid).

De wachttijden en -lijsten zijn dit jaar verder toegenomen, zo leert het ook vandaag gepubliceerde periodieke overzicht van de stand van zaken. Op 1 april stonden er naar schatting 159.000 mensen op een wachtlijst. Dit zijn er 12.000 meer dan op 1 april 2000.

Veel ziekenhuizen hebben het extra geld vooral gebruikt om de groeiende vraag naar zorg op te vangen en niet om de achterstanden in te lopen, aldus Prismant. De groeiende vraag is deels het gevolg van de toename van de bevolking en de vergrijzing, maar vooral ook van ruimere indicaties en verbeterde behandeltechnieken.

Zo blijkt dat oogartsen de afgelopen jaren eerder bij staar zijn gaan opereren. Dit gebeurt nu al wanneer het zicht nog 50 procent is, waar eerder was afgesproken dit te doen bij 40 procent. Door deze uitbreiding van de potentiële patiëntengroep is het aantal wachtenden voor een staaroperatie (circa 30.000) de afgelopen jaren vrij constant gebleven, ofschoon het aantal ingrepen in 2000 (bijna 80.000) ruim 30 procent hoger was dan in 1997, toen voor de eerste keer extra geld voor de aanpak van wachtlijsten beschikbaar kwam.

Het toegenomen aantal ingrepen door de oogartsen vormt een uitzondering. Bij de meeste andere specialismen is de productie minder dan 10 procent gestegen of zelfs gedaald, zoals bij de chirurgen en de keel-, neus- en oorartsen.

De onderzoekers, die nog steeds kampen met een haperende registratie door de ziekenhuizen minder dan 60 procent voldoet volledige aan de eis elektronisch te registreren constateren wel dat de gemiddelde wachttijd voor patiënten in de afgelopen jaren licht is gedaald. Maar dit komt vooral doordat een ingreep steeds vaker als dagbehandeling wordt uitgevoerd, waarvoor van oudsher al kortere wachttijden golden.

De onderzoekers pleiten voor het afschaffen van het wachtlijstfonds en vinden dat de ziekenhuizen voortaan moeten worden afgerekend op wat ze daadwerkelijk hebben geproduceerd. Wel zouden de ziekenhuizen met extra geld moeten worden gestimuleerd hun bedrijfsvoering te verbeteren, te leren van `best practices' en samen te werken met andere hulpverleners.