UÇK heeft altijd wapens

Het `Nationale Bevrijdingsleger' UÇK in Macedonië moet zijn wapens inleveren bij de NAVO. De vraag is: hoeveel wapens?

Hoeveel wapens kan, zal of moet het rebellenleger van de Macedonische Albanezen, het UÇK, de komende dertig dagen inleveren in het kader van de NAVO-operatie `Noodzakelijke Oogst'? Tweeduizend, zegt het UÇK. Vierduizend, zegt de NAVO. Nee: 85.000 zijn het er, zegt de Macedonische regering. En, zegt ze ook, al die 85.000 wapens moeten worden ingeleverd, anders wordt het vredesproces niet voortgezet.

De vraag hoeveel wapens de Albanese rebellen echt bezitten kan echter niet worden beantwoord, misschien zelfs niet door de rebellen zelf. De vraag is tot op zekere hoogte academisch.

In Albanië werden begin 1997, in de golf van anarchie die over het land spoelde, de wapendepots van de politie en het leger geplunderd. Meer dan één miljoen wapens verdwenen. Van die wapens zijn er 600.000 nooit meer opgedoken: ze verdwenen voor een deel naar de zwarte markt in diverse landen op de Balkan kon men eind 1997 voor vijf dollar een kalasjnikov kopen maar ze verdwenen vooral naar geheime wapendepots: in Albanië, in Macedonië en in Kosovo.

Uit die wapendepots bewapende zich het Kosovaarse UÇK in de allengs grootschaliger guerrillastrijd die het vanaf 1996 uitvocht tegen de Servische politie en het Joegoslavische leger – de guerrillastrijd die uitmondde in de Kosovo-oorlog van 1999. Het Kosovaarse UÇK werd na die oorlog, na de intocht van de vredesmacht KFOR in Kosovo en na het instellen van het VN-bestuur UNMIK, ontbonden en ontwapend. Van de wapens waarover het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK toen beschikte werd echter slechts een symbolisch aantal ingeleverd. En omdat UNMIK niettemin tevreden was, bleven de geheime voorraden van ex-UÇK intact.

Het is vanuit die geheime voorraden dat het Macedonische UÇK in zijn guerrillastrijd tegen de Macedoniërs in de afgelopen zes maanden zijn wapens heeft betrokken. Hoeveel wapens die depots op dit moment bevatten weten waarschijnlijk alleen de onbekende beheerders die in Kosovo zitten en deel uitmaken van de ondergrondse structuren van het Kosovaarse UÇK. Het konden er wel eens ruim meer dan honderdduizend zijn. Het kan ook best zijn dat die schatting conservatief is. Duidelijk is wel dat de Albanezen, hoeveel (of hoe weinig) wapens zij de komende maand bij de NAVO inleveren, bijna onbeperkt kunnen putten uit de geheime depots zodra ze vinden dat de strijd moet worden hervat. [Vervolg ONTWAPENING: pagina 5]

ONTWAPENING

Het UÇK houdt zijn geheime wapendepots

[Vervolg van pagina 1] De afgelopen zes maanden heeft de vredesmacht KFOR geprobeerd de wapensmokkel tussen Kosovo en UÇK-gebied in Macedonië lam te leggen. Er zijn, op de ezelpaden in het ruige berggebied, UÇK-`karavanen' met zeshonderd geweren, duizend antitankwapens, 1.400 granaten en 650 stuks mortiermunitie onderschept – een fractie van wat daadwerkelijk naar het Macedonische UÇK ging. En dan gaat het nog slechts om wapens uit de geheime depots in Kosovo. Waarschijnlijk zijn er in Macedonië méér depots dan in Kosovo, omdat het tot 1999 veiliger was uit Albanië afkomstige wapens in Macedonië te verstoppen dan in het door de Serviërs beheerste Kosovo.

Het Kosovaarse en het Macedonische UÇK kopen ook wapens, met geld uit de drugshandel en met geld van de Albanese diaspora in het Westen, vooral Zwitserland, waar 200.000 (soms zeer welgestelde) Albanezen wonen, van wie rond vijftigduizend uit Macedonië. Bij geldinzamelingsacties (op tuinfeestjes sinds Bern het overmaken per bank verbood) zijn miljoenen opgehaald voor de strijd, eerst in Kosovo, later in Macedonië. Een groot deel van dat geld is besteed aan nieuwe wapens.