Kok stopt volgend jaar als partijleider

PvdA-leider en premier Kok stelt zich niet beschikbaar voor de Tweede-Kamerverkiezingen van volgend jaar. Binnen de partijtop vindt politiek beraad plaats over het exacte moment van de bekendmaking.

Dit bevestigen bronnen in de Tweede-Kamerfractie van de PvdA en rond het partijbestuur. Naar verluidt zal premier Wim Kok zijn besluit zich niet meer te kandideren eerst formeel meedelen aan het partijbestuur.

Dan zal hij ook formeel adviseren fractievoorzitter Ad Melkert als nieuwe lijsttrekker en dus partijleider voor te dragen. Daarna zal hij zijn besluit in een persconferentie toelichten.

Vanmiddag zou het fractiebestuur van de PvdA in de Kamer bijeenkomen om te spreken over de te volgen procedure in de komende tijd. Ook betrokkenen op het departement van Algemene Zaken zouden vanmiddag door Kok worden geïnformeerd.

De dag van aankondiging van Koks besluit hangt nauw samen met de presentatie van het rapport van de commissie-Koning over de aanwending van Europese sociale fondsen (ESF) medio jaren negentig.

De Europese Commissie vordert van Nederland 440 miljoen gulden terug, omdat deze gelden onjuist zouden zijn aangewend in de periode 1994-1996.

De rapportage van de commissie-Koning kan politieke problemen veroorzaken voor Melkert, die destijds minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was. Volgens bronnen rond de commissie is vanuit het kabinet ,,grote druk'' uitgeoefend op Koning om de publicatie van het rapport te vervroegen. Momenteel worden de concepten van het rapport tussen kabinet en commissie besproken. Volgens bronnen in de PvdA-fractie vertrouwt de partijleiding er op dat de schuld van de ESF-affaire niet expliciet bij Melkert zal worden gelegd.

Officieel zou Koning zijn rapport op donderdag 30 augustus openbaar maken. Op die dag begint ook het jaarlijkse `fractieweekeinde' van de PvdA. Twee dagen later presenteert de partij haarconcept-verkiezingsprogramma. Men wil dat dan ook de naam van de nieuwe partijleider bekend is.

Het partijbestuur stelt aanstaande maandag het verkiezingsprogramma vast, maar heeft ook de woensdag nog vrijgehouden om ,,indien nodig'' te vergaderen.

Deze zomer heeft de PvdA-top met de gedachte gespeeld om de opvolging van Kok via een ongebruikelijke constructie uit te stellen. Kok zou volgens die formule openlijk zeggen dat hij de partij tijdens de verkiezingscampagne en de daarop volgende formatie zou leiden, maar dat hij halverwege een eventuele derde kabinetsperiode zou opstappen en het leiderschap zou overdragen.

Op deze manier dacht de partijleiding ruimte te scheppen voor Koks opvolger Melkert zonder het verwijt te krijgen van `kiezersbedrog'.