Chaos met afgesloten A10 bleef uit

Volgende week maandag gaat de westelijke ringweg van Amsterdam weer open, die dertien weken gedeeltelijk afgesloten is geweest. Chaos en fileleed zijn uitgebleven. Ra ra, hoe kan dat?

Het autoverkeer is ook deze ochtend om 9.15 uur op de A10 West nog samengepropt op één weghelft. Twee verkeersstromen vlieden, gescheiden door een betonnen wering, in tegengestelde richting langs elkaar. Op het niet-afgesloten deel van de A10, die hier Einsteinweg heet, doet zich geen stremming voor, niet in noordelijke noch in zuidelijke richting.

Het afgesloten deel van de A10 is leeg. De Jan van Galenstraat, een weg die de A10 West normaal gesproken voedt met automobilisten uit de buurt, is ook vrijwel leeg. Nergens is een opstopping te bespeuren of een claxonconcert te beluisteren. Heeft zich hier een filewonder voorgedaan?

Dertien weken duurde het groot onderhoud aan deze vitale verkeersader van Amsterdam. Aan de vooravond van de operatie was chaos voorspeld, werden recordbrekende files voorzien en vreesde het bedrijfsleven een schadepost van vele honderden miljoenen guldens. Niets van dat al gebeurde.

Het verbaast de Delftse verkeersdeskundige H.van Zuylen niet dat de gedeeltelijke afsluiting van de A10 West geen overmatige problemen heeft gegeven. ,,Het gaat in het algemeen niet zo slecht als een weg geheel of gedeeltelijk wordt onttrokken aan de verkeersinfrastructuur.'' Volgens Van Zuylen rijdt ongeveer de helft van de gebruikers minder dan 2,5 kilometer op de A10. ,,En door op- en afritten af te sluiten, is de A10 niet meer geschikt voor zulke korte ritten.''

Reden eerst per dag 180.000 `passanten', zoals Rijkswaterstaat (RWS) – verantwoordelijk voor het onderhoud aan de weg – de weggebruikers noemt, over de A10 West, nu zijn het er ruim 100.000 die over de gedeeltelijk afgesloten weg rijden. De bewoners van de stadsdelen Sloterdijk en Bos en Lommer, zeg maar de 2,5 km-rijders, pakten de fiets of zochten een sluipweg.Volgens E.Storm, voorzitter van de verenigde havenbedrijven, en een van de betrokkenen bij het overleg tussen RWS, gemeente en bedrijfsleven, is een verkeersinfarct uitgebleven, mede doordat het plaatselijke verkeer door het afsluiten van op- en afritten van de weg is gehouden.

,,Asocialen'' noemt Marcello automobilisten die toch van de op- en afritten gebruik wilden maken. In zwart T-shirt en met z'n pet achterstevoren op het hoofd bemant hij een loods op het talud bij de oprit naar de afgesloten A10. Het is post 2 van de S105, vlak naast het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis. Marcello doet de slagboom open en dicht om het werkverkeer, herkenbaar aan een sticker op de voorruit, door te laten en ander verkeer te weren. Mede door zijn optreden kon er ongestoord worden gewerkt aan het onderhoud van de westelijke ringweg.

Sommige automobilisten wensten zich niet voetstoots neer te leggen bij de sluiting van hún weg. Een omleiding was vooral bedoeld voor anderen. ,,Dan stonden ze hier voor de post te schelden en zo'', zegt Marcello. Dat gescheld raakte hem niet. ,,Verkeerde been uit bed gestapt'', oppert hij.

Eén keer slechts wist een weggebruiker hem te raken, bijna letterlijk zelfs. ,,Hij kwam middenin de nacht keihard aanscheuren en reed door de slagboom heen.'' De waarschijnlijk zwaarbeschadigde auto verdween spoorloos in de nacht.

Directeur algemene zaken van het Sint Lucas Andreas ziekenhuis J.Timmer is niet te spreken over de permanente afsluiting van een aantal op- en afritten, ook voor ambulances. Ontstemd is hij ook dat hij voor zijn medisch specialisten geen ontheffing heeft gekregen om van de lege A10 gebruik te maken. Ook de duidelijkheid van de tijdelijke bewegwijzering liet volgens hem ernstig te wensen over, waardoor veel bezoekers en bezorgers pas na een ongewilde puzzeltocht bij het ziekenhuis aankwamen. ,,Pas na vier weken is die bewegwijzering door Rijkswaterstaat verbeterd'', moppert Timmer. Overigens heeft ook hij zijn bijdrage geleverd aan de ontlasting van het verkeer op de A10. Zo konden medewerkers tussen hun diensten door in het ziekenhuis slapen, ging de reiskostenvergoeding omhoog om het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren en werden mensen aangemoedigd om tijdens het onderhoud van de A10 vakantie op te nemen. Ook konden medewerkers zich inschrijven voor het `fietsenplan'.

Een fiets is voor het overbruggen van korte afstanden een handig alternatief, maar het helpt maar weinig tegen de verkeersdrukte, zegt Van Zuylen. ,,Ik begrijp uit recent onderzoek in Amsterdam, dat de reistijd op het stedelijk wegennet tijdens de afsluiting van de A10 flink is toegenomen, dus helemaal zonder problemen is het niet gegaan.'' Hij relativeert het `succes' van de operatie met de A10. ,,We mogen niet vergeten dat het verkeer en de files in de zomermaanden heel wat minder zijn dan in de periode september-december en van maart tot mei. Eenzelfde afsluiting in november zou mijns inziens wel eens veel problematischer geweest kunnen zijn.''

Van Zuylen wijst nog terloops op een intrigerend verschijnsel: ,,Van het verkeer dat verdwenen is van de gedeeltelijk afgesloten weg, komt zoals gezegd de helft terug op alternatieve routes, maar de andere helft is nergens terug te vinden.'' Hij zegt in de literatuur nog geen goede verklaring voor dat laatste te zijn tegengekomen. ,,Wie weet komen we er in Amsterdam wel achter.''