Pim

Hoe hartverscheurend zullen de dilemma's zijn voor de top van Leefbaar Nederland nu Pim Fortuyn zich gekandideerd heeft voor het lijsttrekkerschap? Want wat goed is voor de partij, hoeft nog niet goed te zijn voor de partij-elite. Zuinigheid is dan ook troef in de reacties van de bonzen.

Voorzitter Jan Nagel begon meteen over partijprocedures en vice-voorzitter Broos Schnetz toonde zich in de Volkskrant bezorgd over Fortuyns standpunten, ,,vooral als het gaat over zaken als de asielproblematiek.''

Kortom, als stemmentrekker is Fortuyn zeer welkom – jammer alleen van die opvattingen.

Zullen de heren er desondanks met elkaar uitkomen? Ik denk het wel. In de eerste plaats heeft Leefbaar Nederland tot dusver nauwelijks uitgesproken opvattingen getoond. Minder ambtenaren, meer macht aan het volk, dat was het wel zo ongeveer. Fortuyn is slim genoeg om daar alle kanten mee op te kunnen. Bovendien, en dat zal de doorslag geven, wat is het alternatief? Henk Westbroek, de Boer Koekoek van Utrecht, als lijsttrekker? Leuk voor de columnisten van Nederland – elke week een rel rond woeste Henk – maar voor een serieuze politieke partij is het suïcide.

Nagel heeft dat al langer in de gaten. Op het recente oprichtingscongres van Leefbaar Nederland riep een spreker in de zaal geroerd: ,,Ik heb Henk onlangs meegemaakt. Wat een geweldige man! Moeten we hem vandaag niet meteen tot lijsttrekker benoemen?'' Nóg zie ik Nagel van kleur verschieten. ,,Niet aan de orde'', bitste hij, en hij beriep zich met grote verbetenheid op, jawel, de partijprocedures. Hij had ook kunnen zeggen: ,,Goed idee, maar dat behandelen we de volgende keer.''

Nagel zou natuurlijk het liefst zelf lijsttrekker worden, en ook het premierschap van Nederland zou hij, evenmin als Fortuyn, afwijzen, maar hij zal zo langzamerhand wel beseffen dat de Nederlandse kiezer meer charisma wil voor zijn stem. En, ach, wethouder van Hilversum, dat is toch ook niet slecht voor iemand die van macht houdt?

Exit dus voor Westbroek en Nagel – maar wie dan? Nee, Fortuyn had een heel wat beroerdere onderhandelingspositie kunnen hebben. Nu rest nog de kwestie van zijn rechtlijnigheid en eigenzinnigheid. Is hij plooibaar genoeg om zonder al te veel bonjes met de top van Leefbaar Nederland te kunnen verkeren? Insiders betwijfelen dat, maar misschien mythologiseren zij Fortuyn te veel.

Een poosje geleden had ik de eer met hem in een tv-programma te zitten. Een slecht programma, want God mag ijdelheid graag bestraffen. Fortuyn had zoals gebruikelijk het hoogste woord – vooraf, tijdens en erna. Tevoren maakte hij nog even een amicale babbel met Westbroek, die daar ook rondliep – de politieke geschiedenis wierp haar schaduw vooruit. Verder kankerde hij op alles en iedereen: zelfs op een van zijn medegasten die op dat moment nog niet aanwezig was. Toen die gast ten slotte opdook en zich vriendelijk opstelde – ook tegenover hem – draaide Fortuyn als een blad aan de boom om. Ze gingen uiteindelijk als vrienden uit elkaar. Pim Pandoer is ook niet altijd de schrik van de Imbosch gebleven.