Jaren tachtig-document van formaat

De jaren tachtig waren: powersuits met te grote schouderstukken, bizar geföhnd haar en plastic synthesizerrock. De jaren tachtig waren: yuppies, materialisme en beursobsessie. De jaren tachtig waren: Michael J. Fox. Wie bedenkt dat The Secret of my Success (1987) alledrie de bovenstaande elementen bevat, realiseert zich dat we hier van doen hebben met een historisch document van formaat.

Fox was vijftien jaar geleden dagelijks op tv te zien als Alex, de vroegoude, oerconservatieve tienerzoon in de mierzoete serie Family Ties. Door Back to the Future (1985) schudde hij dat imago grotendeels van zich af. Maar met The Secret of my Success was hij weer helemaal terug als Reaganomics-mascotte. Fox is hier Brantley Foster, een selfmade jongeman met een mateloos zelfvertrouwen die zijn kansen niet afwacht, maar grijpt. Zijn doelen zijn even ambitieus als voorspelbaar en banaal: een penthouse met bubbelbad, een kantoor met uitzicht op de Manhattan-skyline en een glamoureuze trofee-dame aan zijn arm.

Brantley verlaat zijn ouderlijk huis in ruraal Kansas om in New York zijn dromen te verwezenlijken maar merkt bij aankomst dat de hem beloofde baan is wegbezuinigd. Hij moet genoegen nemen met een aanstelling in de postkamer van de multinational van zijn oom. Daar leest hij echter alle interne memo's en komt zo grootschalig wanbeleid op het spoor. Vervolgens infiltreert hij de bedrijfstop als Carlton Whitfield, een net aangenomen directeur, om eens orde op zaken te stellen. Dat is het begin van de ingewikkelde dubbelrol, die de dramatische motor vormt van de film.

The Secret of my Success is een screwball comedy volgens beproefd recept waarbij misverstanden torenhoog worden opgestapeld. Dat geldt niet alleen voor Brantleys carrièrejacht en de kluchterige verkleedpartijen die ermee gepaard gaan, maar ook voor het romantische ingrediënt. Onze kapitalistische held valt namelijk als een blok voor financieel expert Christy; `supergirl' Helen Slater met uilenbril en te veel blauwe oogschaduw. Dat baas-oom ook een oogje heeft op de blondine en tante Vera vervolgens Brantley verleidt, zorgt voor complicaties maar staat een happy end natuurlijk niet in de weg.

Hoeveel cynischer is American Psycho, het onlangs verfilmde jaren tachtig-portret van Bret Easton Ellis. Of zelfs de verfilming van Jay McInerney's yuppen-roman Bright Lights, Big City, waar Fox ook in speelt en die vrijdag wordt uitgezonden door de VRT. The Secret of my Success is vederlicht vermaak, waarbij de jaren tachtig niet meer zijn dan decor. Maar de film past wel naadloos in de toenmalige hausse van formulefilms, bedoeld om de deprimerende werkelijkheid van het graaierige ik-tijdperk te doen vergeten. En ook dat is de jaren tachtig.

The Secret of my Success (Herbert Ross, 1987, VS), SBS6, 20.30-22.35u.