Schandaal om Mannesmann dijt uit

Het lijstje met verdachte personen die betrokken zouden zijn bij het steekpenningenschandaal rondom de overname van Mannesmann door Vodafone wordt almaar langer. Klaus Zwickel, voorzitter van IG Metall, staat er sinds gisteren op.

Schandaal in Duitsland. Na het in opspraak geraakte farmacieconcern Bayer is nu het industriële conglomeraat Mannesmann weer aan de beurt. Alsof de globalisering niet alleen de historische overname van het Duitse concern door het Britse Vodafone mogelijk maakte (voor een slordige 300 miljard gulden), maar ook de uitwassen ervan met zich meebracht. Eerst Mannesmann, toen Bayer met zijn verdachte pillen, nu weer Mannesmann. Het is tussen de concerns in Duitsland stuivertje wisselen.

Het openbaar ministerie in Düsseldorf, waar Mannesmann is gevestigd, heeft gisteren bekendgemaakt dat het zijn lijstje verdachte personen bij de overname van Mannesmann door het Britse telecomconcern Vodafone inmiddels heeft uitgebreid met Klaus Zwickel, voorzitter van IG Metall, de machtigste vakbond in Duitsland. Die spreekt de verdenking tegen dat hij oneerlijk is geweest en beschouwt die verdenking als niet serieus.

In maart dit jaar begon het OM met zijn onderzoek. Aanleiding was de bewering van een advocatenkantoor in Stuttgart dat Vodafone steekpenningen aan de top van Mannesmann had betaald. Het Britse mobiele-telefonieconcern zou daarmee het verzet van Mannesmann tegen zijn overnamebod op het Duitse telecomconcern hebben willen breken. Omkoping dus.

Het lijstje met verdachte personen bestaat intussen uit Klaus Esser, voormalig topman van Mannesmann, Josef Ackerman, een van de topmannen van Deutsche Bank en toenmalig lid van de raad van toezicht van Mannesmann (vergelijkbaar met de raad van commissarissen in Nederland), vier leden van de toenmalige raad van bestuur van het Duitse concern, de voorzitter van de ondernemingsraad, nog een lid van de raad van toezicht en, last but not least, Chris Gent, topman van Vodafone, die vorig jaar in opspraak kwam door de royale betaling (10 miljoen pond) die hij zichzelf had willen geven voor het welslagen van de overname van het Duitse concern.

Volgens het OM in Düsseldorf gaat het om twee zaken. Een pensioentoeslag aan de voormalige raad van bestuur van Mannesmann van in totaal 60 miljoen mark, waartoe ten tijde van de overname werd besloten. En een uitkering van in totaal nog eens 60 miljoen mark aan topman Klaus Esser en enkele andere leden van de toenmalige raad van bestuur, wegens hun instemming met de overname. Daarenboven zou Esser nog een gouden handdruk van 28 miljoen mark hebben gekregen.

Esser ontkent dat de 28 miljoen mark was bedoeld om zijn verzet tegen de overname te breken. Hij zegt dat het een rechtmatige betaling was die gewoon voortvloeide uit zijn contract. En de uitkering van 60 miljoen mark aan de raad van bestuur was een geschenk van de toenmalige grootaandeelhouder Hutchison Whampoa. Topman Canning Fok van dit Hongkongse conglomeraat wilde Esser dank betuigen voor zijn grootse prestaties als topman en de fraaie koersstijging van het concern. Daarom bood Fok hem op 2 februari 2000 een bedrag van 10 miljoen Britse pond aan.

Esser wilde dit bedrag delen met zijn naaste medewerkers in de top. Fok verdubbelde daarop het bedrag tot 60 miljoen mark. Toevallig een dag later, in de nacht van 3 op 4 februari 2000, werd de overname van Mannesmann door Vodafone beklonken. Maar hij, Esser, had toen al ingezien dat een overname door Vodafone onvermijdelijk was na de mislukte fusiepoging met het Franse Vivendi – vlak daarvoor.

Volgens het OM in Düsseldorf heeft de toenmalige raad van toezicht van Mannesmann zowel de betaling aan Esser als die aan zijn naaste medewerkers in de top goedgekeurd. Daarmee heeft de raad zich ook verdacht gemaakt, zegt het OM. En in die raad zat toen Klaus Zwickel. Maar die verwierp gisteren de verdenking. Er bestaat geen enkel verband tussen de gouden handdruk aan Esser en de pensioentoeslag aan de voormalige raad van bestuur, zegt een woordvoerder van IG Metall in de Financial Times Deutschland van vandaag. Die pensioentoeslag is pas eind maart 2000 in een commissie van de raad van toezicht behandeld, dus twee maanden nadat de overname van Mannesmann beklonken was.

Mannesmann heeft niet op de nieuwe beschuldigingen gereageerd. Vodafone zei in de Financial Times dat het de betalingen uitgebreid heeft onderzocht. Volgens Vodafone zijn de betalingen in overeenstemming met de Duitse wet.

Op 4 februari 2000, toen de grootste overname aller tijden rond was, zei Vodafone-topman Chris Gent: ,,Klaus [Esser] en ik zijn beiden winnaar''.