Adriaanse moet vrezen voor lot van Olsen en Wouters

In de week van de waarheid voor Ajax hult Co Adriaanse zich in een pantser van nietszeggendheid. De spraakmakende, scherp analyserende coach van Willem II is veranderd in een achterdochtige man, die overal spoken ziet.

Het verval bij Ajax houdt gelijke tred met de geestelijke aftakeling van de trainers die vergeefs hebben geprobeerd de glorie van het tijdperk-Van Gaal te benaderen. Morten Olsen verliet de Arena in december 1998 als een verzuurde man, die nu pas weer opbloeit als coach van zijn vaderland Denemarken.

Zijn in maart 2000 verjaagde opvolger Jan Wouters werd in het tragische jubileumjaar van Ajax nog net niet gestenigd door de fanatieke achterban, toen de mentaal geknakte oud-international de greep op zijn falende ploeg al lang verloren had. Co Adriaanse moet oppassen dat hem niet hetzelfde lot wacht als de ooit door het bestuur hogelijk geprezen Wouters.

Binnen een jaar is de spraakmakende, scherp en met gevoel voor humor analyserende coach van Willem II veranderd in een achterdochtige trainer, die achter elke boom een vijand ontwaart. Overleven is dan ook het motto geworden voor Adriaanse, die zich niet langer verzekerd weet van onbeperkte steun voor zijn saneringsbeleid bij Ajax.

De sfeer in de Arena was zondag nog niet zo luguber als vorig jaar tijdens de laatste wedstrijd onder leiding van Jan Wouters tegen FC Twente. Toch was het een teken aan de wand dat tientallen Ajax-hooligans na afloop van de povere vertoning tegen Roda JC vernielingen aanrichtten in de Arena, waardoor de genodigden van de Limburgse club in een regen van stenen hun auto's moesten zien te bereiken.

Een jaar lang tolereerde zelfs de F-Side stilzwijgend de ingrijpende renovatie onder leiding van Adriaanse, die overbodige Ajacieden als Jan van Halst zonder mededogen naar `kleedkamer 2' verbande. Maar het geduld met Adriaanse is snel opgeraakt. Een prettige barometer is de gemoedstoestand van de onverdraagzame, harde kern bij Ajax niet. Het negativisme overheerst al jaren bij het `bioscooppubliek' in de Arena, waar zondag bijna 6.000 seizoenkaarthouders de seizoensouverture tegen Roda JC meden.

Toch is de directie van Ajax gevoelig gebleken voor de stemming onder de supporters. Plechtig verklaarde het toenmalige Ajax-bestuur bij het ontslag voor Olsen en Wouters dat vooral `de mens achter de trainer' in bescherming werd genomen tegen de inderdaad mensonterende spreekkoren vanaf de tribunes.

Zou Adriaanse zondag een pijnlijk déjà vu hebben beleefd, toen hij al na de eerste competitiewedstrijd werd verzocht `op te rotten' of naar satellietclub Haarlem uit te wijken? Co Home ligt lekker in de mond, de vraag is nu hoeveel steun de niet meer zo rechtlijnige trainer nog heeft in de gecompliceerde bedrijfsstructuur van de BV Ajax.

Als lid van de raad van commissarissen onderstreepte Arie van Os gisteren voor het vertrek van de ploeg naar Glasgow dat de directie Adriaanse alle middelen heeft verschaft om dit seizoen voor de landstitel te spelen. Die ambitie lijkt na de afgang tegen Celtic en de slappe remise tegen Roda JC al te hoog gegrepen.

Geforceerd en vermoedelijk onder druk van de directie verklaarde Adriaanse dat Ajax zich dit seizoen serieus moet meten met de concurrenten PSV en Feyenoord. Maar de beleidsmakers in Eindhoven en Rotterdam hebben beter ingespeeld op de gevolgen van het Bosman-arrest dan de bewindvoerders in Amsterdam. Nonchalant voorspelde Van Os dat ook PSV aan het einde van dit seizoen afscheid zal moeten nemen van zijn Nederlandse topspelers en dat de Brabantse club dus een laatste kans krijgt om op Europees niveau te scoren. Die rol is voor Ajax op korte termijn zeker niet weggelegd.

Adriaanse heeft zich al verzoend met de gedachte dat morgen in de return tegen Celtic bij een hopeloze 3-1 achterstand nog slechts prestige op het spel staat. De ongeveer twintig miljoen gulden aan inkomsten uit deelname aan de eerste ronde van de Champions League werden in de slechte thuiswedstrijd weggesmeten.

Nog zorgelijker voor Ajax is dat Adriaanse nog steeds niet schijnt te weten welk systeem het beste past bij een piepjonge en niet van kwaliteit overlopende selectie, waaruit hij alle ervaring zorgvuldig heeft weggesneden. Drie verschillende concepten in elf dagen lijken te veel van het goede voor een onervaren elftal, dat met tien verschillende nationaliteiten toch al niet dezelfde taal spreekt.

Elk topteam in Europa streeft naar een perfecte balans tussen routiniers en talenten. De selectie van Ajax schreeuwt om een kapitein, erkende het jonge talent Rafael van der Vaart. Adriaanse verwees gisteren zonder een spier te vertrekken naar de Mosveld Babies uit de jaren zestig, het uit jonge spelers bestaande elftal van De Volewijckers.

Alle schuld voor de tegenvallende prestaties van Ajax wierp Adriaanse verre van zich. Wees de waslijst aan blessures op overbelasting van de spelers? Adriaanse somde droogjes de diverse `incidenten' op. Wees aanvaller Van der Gun op vermoeidheid in het elftal? Adriaanse, laconiek: ,,Heeft Van der Gun een enquête gehouden?''

Of hij deze week voor het zwaarste examen in zijn trainersloopbaan staat? Adriaanse, ontkennend: ,,Ik heb een contract voor drie jaar. Als ik nu zou worden ontslagen, word ik gestraft voor het behalen van een derde plaats. Dat gebeurt alleen bij een club waar opportunisme hoogtij viert. En ik ken Ajax als een club met intelligente beleidsmakers.'' Die stelling zal de komende weken wellicht sneller worden getoetst dan Adriaanse lief is.