Ondernemersvrouwen houden van Holland

Ondernemers vestigen zich graag in Nederland. Het politieke en fiscale polderklimaat scoren goed. ,,Hier worden ze kwaad als de trein te laat is, in Engeland ben je blij als hij rijdt.''

Het zijn niet in de laatste plaats de echtgenotes van de hoogopgeleide `gastarbeiders' aan wie Nederland zijn status als Mekka voor ondernemers te danken heeft. Als hun man als manager of ICT-er in Nederland een Amerikaanse bedrijf komt versterken, mogen zij hier óók werken. Daarmee heeft Nederland een streepje voor op bijvoorbeeld de Verenigde Staten, waar vrouwen van expats geen werkvergunning krijgen en gedoemd zijn te socializen en voor de kinderen te zorgen. En als de echtgenote niet gelukkig is, is het expat-bestaan gedoemd te mislukken.

Nederland heeft de VS verdrongen van de eerste plaats in de top 60 van landen waar bedrijven zich het beste kunnen vestigen, zo bleek deze week uit een rapport van de gerenommeerde Economist Intelligence Unit (EIU). Vooral het politieke en het fiscale polderklimaat scoren hoog.

Volgens Buck Consultants International heeft Nederland een relatief groot aandeel in niet-Europese vestigingen. In Noordwest Europa staat Nederland op de tweede plaats voor het aantal hoofkwartieren, boven Duitsland en Frankrijk. Van de niet-Europese distributiebedrijven in dezelfde regio is bijna de helft in Nederland gevestigd, van de internationale call centres bijna een kwart.

Het marktdenken dat met het Paarse kabinet zijn intrede deed, heeft zijn uitwerking niet gemist. Vooral Amerikanen zijn in de tweede helft van de jaren negentig naar Nederland gekomen. Ze kwamen in een periode van economische groei, de periode waarin de argwaan tegen het kapitalisme minder werd en deregulering werd gestimuleerd. De versoepeling van de winkelsluitingstijden bijvoorbeeld maakte Nederland voor expats tot een prettiger leefomgeving.

Ook voor werkgevers werd het klimaat gunstiger, vertelt Kees Burgersdijk, algemeen directeur van de Amerikaanse Kamer van koophandel in Nederland. Twee jaar geleden werd de flexwet ingevoerd, waardoor het voor ondernemers makkelijker werd om tijdelijke arbeidscontracten te sluiten. Daarbij werd het ontslagrecht versoepeld en de inkomstenbelasting verlaagd.

Het Amerikaanse Symantec, maker van software voor internetbeveiliging, heeft het hoofdkantoor voor Europa, Afrika en het Midden-Oosten in Nederland gevestigd. Belasting-technisch zetelt het bedrijf in Ierland, dat fiscaal nóg aantrekkelijker is voor bedrijven. ,,Wij hebben net een aantal evaluaties achter de rug over de vraag of we nog goed zitten in Nederland,'' zegt directeur van Symantec Nederland Robert Jan Vissers vanuit de Ierse hoofdstad Dublin, ,,en het antwoord was ja.''

Dat Nederlanders, in tegenstelling tot Duitsers en Fransen meer dan één taal spreken, was voor Symantec een belangrijke reden om in 1991 naar Nederland te komen. En scheldt de Nederlander dagelijks op het openbaar vervoer en de lange files, in vergelijking met andere Europese landen lijkt het mee te vallen. ,,Een Nederlander wordt kwaad als de trein vijf minuten te laat is,'' zegt Vissers, ,,in Engeland ben je blij als hij rijdt.''

Nederland wordt door bedrijven als zeer betrouwbaar en voorspelbaar gezien. Volgens Kees Burgersdijk kent Nederland een stabielere politieke situatie dan de buurlanden. Een mening die wordt gedeeld door Edzard Overbeek van Cisco, een Amerikaanse producent van internetapparatuur. De vestiging in Amsterdam is met 1.000 werknemers na Londen de grootste buiten de VS en bestaat zo'n vijf jaar. Een land als Duitsland is volgens Overbeek minder stabiel door de hoge werkloosheid en de problemen tussen Oost- en West-Duitsland.

Overbeek prijst ook de kwaliteit van het opleidingsniveau, vooral in de technische sector: ,,Daarin lopen we voorop in Europa en in de wereld.''

Toch kan Nederland niet achterover leunen, vindt Burgersdijk van de Amerikaanse Kamer van Koophandel. De stevige rechtspositie van Nederlandse werknemers vormt nog altijd een barrière voor buitenlandse ondernemers. Reorganisaties kosten veel tijd doordat er een sociaal plan moet komen. De ontslagprocedure is dan wel verkort, maar werkgevers die een werknemer willen ontslaan, moeten nog steeds langs het arbeidsbureau of de rechter. Burgersdijk: ,,Je kunt hier niet op een vriendelijke manier van mensen af komen.''

Nederland begint last te krijgen van het eigen succes. De Nederlandse lonen, die lang laag bleven, zijn aan een opmars bezig waardoor arbeidskrachten duur worden. Ook het ontbreken van die arbeidskrachten wordt een probleem, net als het ruimtegebrek. Directeur René Buck van het gelijknamige adviesbureau: ,,Ik heb nu een bedrijf dat 10 hectare zoekt in het zuiden van het land, maar het is zoeken naar een speld in een hooiberg.''

Dan is er nog de typisch Nederlandse relatie tussen werknemers en hun chef, zegt Vissers van Symantec. ,,Het bemoeizuchtige van de Nederlanders, daar hebben Amerikanen moeite mee. Het feit dat je ze niet botweg kan vertellen wat ze moeten doen. Dat ze altijd willen meedenken.''