Moerasbloemen

Het Nederlandse beleggersvolk is al enige tijd verdeeld in twee kampen. De verliezers die tienduizenden, honderdduizenden of meer guldens in rook zagen opgaan. En de kleine, nieuwe lichting optimisten, handenwrijvend aan de kant, genietend van de aandelenkoersen die almaar wegzakken in het moeras. Rampentoeristen. Blij met een krimpende economische groei en een dalende dollar. Klaar om toe te slaan wanneer de moegestreden gedupeerden alsnog hun stukken tegen lage prijzen van de hand doen, verlies nemen, vol wrok tegen de beurs en de effectenwereld. Een verwerkingsproces dat nog jaren kan duren. Zo gaat het al honderden jaren op de financiële markten. Iemand moet de rekening betalen. Meestal zijn dat de laatsten die vertrekken. Er is dus leed alom.

Wie ten einde raad verlies neemt, en niet uit financiële noodzaak, dupeert zich mogelijk zelf. Wanneer bepaalde aandelen of de hele beurs herstellen, mis je als verkoper immers de kans om te profiteren. Of om je verlies te verkleinen.

Een lezer erfde bijna een jaar geleden op het hoogtepunt van het beursfeest een omvangrijk pakket aandelen. Dat is inmiddels flink in waarde gedaald, wat slecht uitkomt want hij moet nu successiebelasting betalen, en wel over de hoge waarde bij overlijden. Hij zal niet de enige zijn. Je kan dan natuurlijk aandelen verkopen, maar dan loop je ook tegen dat verlies nemen aan. Of je kan een portefeuille intact willen houden.

Er loopt een gulden middenweg tussen houden en wellicht verkopen, hoewel die strategie een jaar geleden aantrekkelijker was dan nu. Door het schrijven (verlenen) van call-opties met een flinke waarde, op aandelen die niet te diep zijn weggezakt, boor je een bron aan om belasting te betalen. Dat gaat zo.

In de erfenis zitten bijvoorbeeld tenminste honderd of een veelvoud daarvan aan aandelen Koninklijke Olie – komt veel voor. De huidige koers is circa 62 euro. Op 100 aandelen schrijf je 1 call-optiecontract oktober 2003 (looptijd ruim twee jaar) met uitoefenprijs 55 euro. Daarmee geef je te kennen die 100 aandelen te willen verkopen op 55 euro, terwijl ze 62 euro doen.

Dat lijkt onvoordelig, maar als vergoeding voor het verkooprisico ontvang je een premie van 13,50 euro per aandeel of 1.350 euro per contract, rond 3000 gulden. Om het successierecht te betalen. Komt het tot een gedwongen verkoop, dan verkoop je in feite op 68,50 euro – 55 plus 13,50. Met winst dus. Iedere geërfde portefeuille vereist uiteraard een andere aanpak, in samenwerking met een optie-adviseur.

Nu een overtuigend herstel uitblijft, verliezen mensen hun geduld, ze willen iets doen. Ze gaan op zoek naar schuldigen, want dat zijn ze nooit zelf. Ze richten zich in emotionele brieven tot de wereld. Daar kom je niet ver mee. Dat doet het leuk op de televisie, maar niet in de kilte van een bankkantoor, rechtszaal of klachtencommissie.

Richtinggevend zijn de formele afspraken tussen een belegger en zijn bank, effectenkantoor of vermogensbeheerder. De feiten. Die bepalen mede of er sprake is van wanprestatie, verwijtbaar gedrag of wat dan ook. Wanneer het verlies nog op papier is (nog niet verkocht en geen verlies genomen), kan je weinig doen, anders stonden alle verliezers nu voor de rechter. Het kan immers nog bijdraaien. Er is veel jurisprudentie over vergelijkbare klachten. Bekijk voor een indruk eens de uitspraken van het Dutch Securities Institute, via de Klachtencommissies. Die staan op www.stichting-dsi.nl/index. Een advocaat met ervaring op dit terrein, kan altijd helpen, maar hij of zij is zo goed als de voorliggende zaak.

Is er nog goed nieuws? Ja. Een nieuwe hausse bloeit bijna onzichtbaar op in het moeras van de vorige, teert op ellende, wanneer iedereen de moed opgeeft. Dan koop je op de laagste prijzen. Je moet dus zoeken naar moerasbloemen. Weet daarbij dat de wereld niet meer kan zonder technologie, telecom, internet, chips en software. De in maart vorig jaar gestorven hausse rond deze zaken heeft ons er in ondergedompeld. De grote bedrijven op dit gebied zullen overleven en de toon aangeven. Wie zich in het moeras durft te wagen, kan (op termijn) overwegen iets te doen in ASML, Getronics, KPN of Philips.

Door de gedaalde koersen stijgen de dividendrendementen (mits de dividenden niet dalen), wat een bodem onder de koers vormt. Neem ABN Amro. Afgelopen maandag 18,44 euro, dividendrendement bijna 5 procent. DSM ruim 5 procent. De ervaring met voorgaande slechte tijden leert dat beleggers zich niet graag in het moeras wagen, maar liever wachten op vaste grond en hogere koersen. Dan kan het te laat zijn voor een goed rendement.

Vragen van lezers: hiele www.nrc.nl/geld