In de ban van de hongerige geesten

Klokslag middernacht worden ze losgelaten in Singapore, de hongerige geesten. De deuren van de hel gaan vannacht open, want de zevende maanmaand begint. De geesten van de doden zullen door de stad struinen op zoek naar eten, amusement, geld, televisies en computers. Tot het op 17 september weer nieuwe maan is en de dolende Yue Laan weer opkrassen, zal het leven in Singapore een bijna onzichtbaar slagje anders zijn.

,,Ik geloof niet zo in dat hungry ghosts-gedoe'', zegt Jeffrey Tan, ,,maar ik neem geen risico.'' Dat zeggen veel Singaporezen over het feest van de hongerige geesten. Ze nemen, net als Tan, het zekere voor het onzekere, met als gevolg dat de stad een maand lang is ontwricht. Vrijwel iedereen is voorzichtiger en probeert, voordat het om kwart over zeven donker wordt, thuis te zijn. De stad doet een stap terug om de geesten niet tegen zich in het harnas te jagen.

Het `feest' komt uit China, net als de voorouders van driekwart van alle Singaporezen. Maar, zo schrijft de in Singapore wonende vasteland-Chinese Li Zhan in de nationale krant The Straits Times: ,,Hoewel gewoonten als het hongerige geesten-festival uit China komen, vieren jullie het met veel meer enthousiasme dan wij in China. Jullie zijn verder ontwikkeld, maar ook veel traditioneler.''

Het festival komt voort uit de ongedateerde Chinese legende rondom Mu Lian, een oprechte boeddhist die zijn slechte moeder uit de hel wilde redden. Boeddha hoorde Mu Lian bidden en was getroffen door diens oprechtheid waarna hij decreteerde dat eens per jaar de hel open gaat en alle verloren zielen naar de aarde mogen om zichzelf te voeden.

,,Ik ben christen, maar ik ben ook Chinees'', vertelt Anthony Lim. ,,Ik weet dat je de geesten niet op de proef moet stellen.'' Lim heeft hemel en aarde bewogen om vóór vannacht te verhuizen. ,,Als ik te laat verhuis, maak ik de geesten boos en zal ik voortdurend ongeluk hebben in mijn nieuwe huis.'' Dat Lim zijn oude huis de komende vier weken verkoopt, is uitgesloten.

Het viel hem ook niet mee een verhuisbedrijf te vinden, maar straks zijn ze er in overvloed. Ook aannemers hebben een maand lang weinig te doen. Tot vandaag was er geen meer te krijgen, want ze zijn overal in de stad met man en macht aan het werk om de klus af te krijgen. Zijn de hongerige geesten verdwenen, dan hebben de aannemers weer volop werk. Het is dan de achtste maanmaand en acht is een geluksgetal.

Sommige bouwers hebben geluk, vooral als ze renovaties bínnen doen. Er zijn de komende maanmaand geen bruiloften, congressen en feesten. Doordat er ook nauwelijks contracten worden gesloten, is het zakelijke verkeer beperkt. Hotels en zaalverhuurders grijpen de hungry ghost month aan voor een opknapbeurt te geven. ,,We hebben het wel druk'', zegt Lim die kostbaar tapijt aan hotels en cruiseschepen verkoopt, ,,maar het is niet zo dat we enorm veel meer geld verdienen. Want hotels stellen de vervanging van tapijt uit tot nu, ook al had dat vier maanden geleden moeten gebeuren.''

Ook druk is het de komende weken in de winkels voor het zogenoemde joss paper. Van dit dunne papier wordt geld gemaakt in coupures beginnend bij tien miljoen dollar. Veiligheidshalve interpreteert iedereen de honger van de hongerige geesten zo ruim mogelijk. Wie ze buiten de deur wil houden, verbrandt op de stoep enkele miljarden dollars zodat de geesten er, eenmaal terug in de hel, wat leuks voor kunnen kopen. Om er zeker van te zijn dat de monetaire autoriteiten van de hel de biljetten accepteren, staat er op dat ze van The Hell Bank zijn.

Singaporezen verbranden de komende weken ook Hell Bank credit cards, computers en mobiele telefoons van het merk Hell, overhemden en zelfs kunstgebitten – om de geesten tevreden te stellen en aldus op afstand te houden. Dat proberen talloze acteurs ook. Ze voeren overal in Singapore getai op, Chinese opera's. Ook als er geen publiek is, spelen ze door, liefst 24 uur. Hun opvoering is slechts voor het vermaak van de hongerige geesten.

Zwemmen is taboe gedurende de hongerige geesten-maand. Want de zielen van verdronkenen, de `watergeesten', zetten alles op alles om in minder zwevende vorm terug te komen op aarde. Ook de zielen van hen die door moord aan hun eind zijn gekomen, zoeken levende lichamen om naar te verhuizen. Hoe doen ze dat? Singaporezen wijzen op de statistieken: het aantal ongelukken is in de maand van de hongerige geesten significant hoger.

Dokter Ung en dokter Ho van de medische faculteit van de universiteit van Singapore gaan nog een stapje verder. De twee psychologen deden onderzoek naar het aantal zelfmoorden onder Singaporese Chinezen. Hun bloedserieuze doch niet toegelichte conclusie: ,,De piek valt samen met de maand van de hongerige geesten.''