De Bayou

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, Dr John in 80 nighttrips. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Vandaag de zestigste bestemming: de Bayou.

New Orleans is een van de grote Amerikaanse muzieksteden, misschien zelfs wel de grootste. Hier werd in de bordelen de jazz geboren, zo gaat het verhaal. En al is jazz natuurlijk niet iets dat op één plek ontstond, vast staat dat New Orleans, de oudste multiculturele stad van de Verenigde Staten, 'n bakermat van de jazz is.

Later, in de jaren vijftig, zestig en zeventig, was New Orleans ook een van de centra van rhythm and blues, soul en funk. Het is de stad van Professor Longhair, Allen Toussaint, Lee Dorsey, Fats Domino, Dr John, The Meters, The Neville Brothers en vele, vele anderen. Met hun voorkeur voor wiebelende ritmes en aan traditionele fanfare- en carnavalsorkesten ontleende akkoorden, gaven ze de stad een soulgeluid dat uit duizenden is te herkennen. Begin jaren zeventig was het New Orleans-geluid even heel hip onder popmuzikanten. Britten als Paul McCartney, Robert Palmer en Frankie Miller gingen naar New Orleans om met plaatselijke artiesten muziek op te nemen.

Nu is muziek uit New Orleans niet hip meer en vooral een belangrijke toeristenattractie. Toeristen die niet over zee naar New Orleans gaan, moeten vele kilometers rijden door een verbazingwekkend moerasgebied vol kale dode bomen. Het landschap doet denken aan dat in Deliverance, hoewel deze beroemde film in de buurt van Atlanta is opgenomen. Maar het moeras rondom New Orleans is even bedreigend als het waterrijke decor van Deliverance. Veilig rijdend over de lange snelwegen op betonnen palen, moet je er niet aan denken dat je daar in een kanootje de weg naar New Orleans zou moeten vinden.

Toch moet de Bayou, zoals het gebied rondom New Orleans wordt genoemd, ook lieflijke kanten hebben. In `Blue Bayou' van Roy Orbison uit 1961, dat later ook werd vertolkt door Linda Ronstadt en Emmylou Harris, zingt de ik-figuur in het eerste couplet weliswaar dat hij of zij eenzaam is, maar dit vergroot alleen maar het contrast met het idyllische karakter van de Bayou. ,,I'm going back someday / Come what may / To Blue Bayou / Where the folks are fine / And the world is mine.''

Water, vissersboten en zonsondergangen, zoals die ook in zoveel liederen van de Zangeres zonder Naam vaak voorkomen, bepalen het beeld van de Bayou in `Blue Bayou'. Maar getuige `Fire On The Bayou' uit 1975 van The Meters, de belangrijkste funkgroep uit New Orleans, is al het water niet genoeg om de Bayou nooit te doen branden. Althans, deze indruk wekt de steeds herhaalde kreet `Fire on the Bayou' die een groot deel van de tekst uitmaakt. Verder is er sprake van rook in New Orleans in dit goeddeels onverstaanbare nummer. Maar dit is geen reden om niet eens goed te feesten. ,,I got a nickle, you got a dime / Let's have a good time'' zingen de vier meters, die in de jaren zeventig vooral onder muzikanten een grote reputatie hadden.

Slechts één keer werd een Bayou-nummer ook een hit in Nederland. In 1972 haalde `Born On The Bayou' van Creedence Clearwater Revival (CCR) de dertiende plaats van de Nederlandse top-40. CCR kwam uit San Francisco, maar de groep had een buitengewone belangstelling voor New Orleans en de Bayou. Hun muziek werd er zelfs moerassig van: CCR wordt wel beschouwd als de grondlegger van de swamprock.

`Born On The Bayou' is met afstand het beste Bayou-nummer, vol zuigende gitaren, geheimzinnigheid en dreiging. Het is alsof John Fogerty het nummer schreef na het zien van Deliverance, de film waarin vier grotestadsbewoners tijdens een weekeinde kanoën in de wildernis worden belaagd en verkracht door de plaatselijke bevolking. ,,Now, when I was just a little boy/ Standin' to my Daddy's knee'', zo begint CCR-zanger-gitarist John Fogerty `Born on the Bayou'. ,,My poppa said: `Son, don't let the man get you / Do what he done to me.''

In het tweede couplet herinnert de ik-figuur hoe zijn vader vroeger in de Bayou op een `hoodoo' joeg. Wat Fogerty precies bedoelt met `hoodoo' is niet duidelijk. `Hoodoo', een woord dat vaak voorkomt in oude bluesliedjes, is een Afrikaans-Amerikaans volksgeloof in het zuiden van de Verenigde Staten dat niet moet worden verward met de van oorsprong Haïtiaanse `voodoo'. Maar wat Fogerty ook bedoelt met `hoodoo', net als de zangers van `Blue Bayou', verlangt hij terug naar de Bayou: ,,Wish I was back on the Bayou / Rollin' with some Cajun Queen / Wishin' I were a fast freight train / Just a chooglin' on down to New Orleans.''