Verkoopverbod vaak oneigenlijk gebruikt

Een tijdelijk verkoopverbod na de uitgifte van aandelen (de zogeheten lock-up) is op zijn best een noodzakelijk kwaad. Het tijdelijk verkoopverbod kan helpen de belangen van ingewijden en nieuwe aandeelhouders in bedrijven die naar de beurs gaan op één lijn te brengen.

Het verbod voorkomt dat financiers hun aandelen bij een beursgang en masse verkopen. Maar deze voordelen gaan ten koste van de liquiditeit van de aandelen van een bedrijf. Daardoor wordt het prijsmechanisme gehinderd en is het voor beleggers moeilijker om hun aandelen op waarde te schatten. In extreme gevallen kan een tijdelijk verkoopverbod ertoe leiden dat een valse markt in het leven wordt geroepen.

Bovendien zijn de voordelen van het tijdelijk verkoopverbod van tijdelijke aard — meestal duren ze slechts een paar maanden. Als de beperkingen vervallen en de aandelen verkocht mogen worden, komen de betreffende bedrijven op de markt vaak onder druk te staan. Een tijdelijk verkoopverbod kan omzeild worden zonder dat aandeelhouders dat in de gaten hebben.

Een anonieme belegger in Deutsche Telekom wordt ervan verdacht dat gedaan te hebben door de aandelen bij een zusterbedrijf onder te brengen en vervolgens toch te verkopen. Het tijdelijk verkoopevrbod kan ook door een bij een beursgang betrokken zakenbank tussentijds gewijzigd worden. Beleggers horen daar soms pas van nadat de aandelen al verkocht zijn.

Het tijdelijk verkoopverbod is het minst te rechtvaardigen als het wordt gebruikt om aandelenoverschotten na een overname onder controle te houden. In dat geval is er ook geen sprake van een werkelijke overeenkomst tussen de belangen van ingewijden en beleggers. Sommige managers zien het tijdelijk verkoopverbod als een middel om de aandelenkoers op te krikken tot ze hun opties kunnen verzilveren. Deze mogelijkheid is managers uit de telecomsector niet ontgaan, wier bedrijven miljarden aandelen aan overnames hebben uitgegeven. Als die managers er vertrouwen in zouden hebben dat de koers van hun aandelen zou (blijven) stijgen, dan zouden ze zich niet verplicht voelen een tijdelijk verkoopverbod in overnamedeals op te nemen. Nu de overnamemanie in de telecomsector tot bedaren is gekomen, verliezen de zogeheten lock-ups voor gewone aandeelhouders hun charme.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld