Keurmerk moet wurgcontracten spelers tegengaan

Minister Korthals (Justitie) wil een keurmerk voor contracten van clubs met jeugdige voetballers van buiten de Europese Unie. Dit betekent echter niet dat spelers van onder de achttien jaar in Nederland mogen komen voetballen.

In 1997 tekende het destijds 14-jarige Braziliaanse talent Leonardo de Vitor Santiago een achtjarig contract bij Feyenoord. Het afsluiten van een dergelijke verbintenis zou de Rotterdamse club in de toekomst om twee redenen een sanctie kunnen opleveren.

Ten eerste beschikte de minderjarige Leonardo niet over de vereiste werk- en verblijfsvergunning om in Nederland te mogen spelen. Ten tweede wil minister Korthals van Justitie dat contracten van jeugdige spelers van buiten de Europese Economische Ruimte (de Europese Unie plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland) gaan voldoen aan een keurmerk. Daarin moeten volgens vastgelegde criteria zaken als begeleiding, opvang, financiën en eventuele terugkeer worden geregeld.

Twee jaar geleden stuitte de Arbeidsinspectie in een onderzoek naar de naleving van de Wet arbeid vreemdelingen op misstanden bij zes profclubs. Achttien minderjarige voetballers uit landen als Brazilië, Sierra Leone en voormalig Joegoslavië bleken in Nederland te spelen met een zogenoemd `koelkastcontract' – het geld dat de voetballers daarmee verdienen wordt in een fonds gestort en pas uitbetaald op het moment dat ze volwassen zijn.

Volgens de reglementen van de KNVB hadden de buitenlandse spelers een amateurstatus. Volgens de rechter was er echter sprake van `arbeid' en daarvoor is een werkvergunning nodig. En werkvergunningen worden in de regel niet gegeven aan jongens onder de achttien en dus is werken verboden, oordeelde de inspectie.

De clubs restte weinig anders dan hun talentjes in het buitenland zelf op te leiden totdat ze achttien jaar zijn. Zo begon Ajax met het overnemen van buitenlandse verenigingen. De Amsterdammers hebben een meerderheidsbelang in het Zuid-Afrikaanse Ajax Cape Town, hebben grote zeggenschap bij het Ghanese Goldfields SC en bezitten meer dan vijftig procent van de Belgische fusieclub GB Antwerpen.

Korthals wil nu met het invoeren van een keurmerk voorkomen dat spelers van buiten de EU met clubs uit het betaalde voetbal zogenoemde `wurgcontracten' afsluiten. Als bijvoorbeeld Ajax of Feyenoord in de toekomst Afrikaanse spelers vastlegt, zullen de contracten volgens een woordvoerder van Korthals getoetst worden aan het keurmerk. Los van het feit of een contract wel of niet aan een keurmerk voldoet, blijft de regel van kracht dat minderjarige voetballers van buiten de Europese Unie niet in Nederland mogen `werken'.

,,Het is de bedoeling dat de komende tijd criteria worden vastgelegd waaraan contracten moeten voldoen'', zegt de woordvoerder van Korthals. ,,Zo kan er uiteindelijk een soort modelcontract ontstaan. Het is de bedoeling dat wordt gecontroleerd of de regels worden nageleefd. We moeten nog bezien hoe de mogelijk op te leggen sancties eruit gaan zien als clubs de regels overtreden.''

Ajax laat via woordvoerder Erik van Leeuwen weten de uitwerking van het keurmerk ,,rustig af te wachten''. ,,Ik kan me voorstellen dat er eenduidige regels in Europa komen. Maar wij hebben nog geen uitnodiging gehad om hierover mee te praten. Maar voor ons zal het allemaal weinig uitmaken. We doen alles volgens de regels. Ze mogen komen kijken in Ghana'', zegt Van Leeuwen.

Naast het opstellen van criteria waaraan contracten moeten gaan voldoen, pleit Korthals ervoor om binnen de EU tot dezelfde toelatingsregels voor buitenlandse spelers te komen. Daarmee wil de minister voorkomen dat clubs buitenlandse voetballers tijdelijk tot hun achttiende jaar bij een andere club in Europa `parkeren'.

Uit informatie van de Federatie van Betaald voetbal Organisaties (FBO) blijkt dat er in 1999 nog zo'n vijftig à zestig buitenlandse jeugdspelers in Nederland rondliepen. Op dit moment is dat er volgens de FBO slechts een tiental. En ook Leonardo is nog in Nederland. De Braziliaan is inmiddels achttien, beschikt over een werkvergunning en behoort tot de grootverdieners in Nederland.