Harry zonder magie

Het ene bebrilde jongetje is het andere niet. Claus Baudelaire, een van de hoofdpersonen uit Het bittere begin van Lemony Snicket, heeft een ronde bril en zwart haar. Slim is hij ook, en wees. Maar van de magie van J.K. Rowlings' Harry Potter heeft hij niets. In de Verenigde Staten is de serie over Claus en zijn zussen een hit. Tot vervelens toe, en geheel ten onrechte, worden de boeken met de vier delen Harry Potter van J. Rowling vergeleken. Tovenarij komt er niet in voor en de boeken zijn veel eenduidiger. In Nederland komt volgende week met Het bittere begin het eerste deel uit van de Snicket's serie `Ellendige avonturen'.

Drie kinderen worden door rampspoed achtervolgd. Dat is het basisidee van deze serie, die toepasselijk dertien delen zal gaan tellen. `Niet alleen loopt dit boek niet goed af, het begint niet eens goed en er gebeurt ook weinig goeds in het midden.' Zo luidt het begin van Het bittere begin. Binnen de kortste keren zijn de drie kinderen waar het om draait — Claus, zijn oudere zusje Violet en zijn babyzusje Roosje — alleen op de wereld. Een brand legt hun ouderlijk huis in de as. Er is één familielid bereid om voor hen te zorgen: de verschrikkelijke graaf Olaf.

Ieder personage in Het bittere begin heeft precies één karaktereigenschap en is weinig meer dan dat. Violet is een 14-jarige uitvindster, haar broer een boekenwurm. Baby Roosje heeft scherpe tandjes en stoot te pas en te onpas klanken uit die door de auteur grappig bedoeld zijn (ze lijken op beledigingen, of op ironisch commentaar). Graaf Olaf is een hebberige slechterik. Dit alles staat vast, wat de `Ellendige avonturen' weinig opwindend maakt.

De `Ellendige avonturen' zijn vormgegeven als oude kinderboekjes en geillustreerd met hoekige potloodtekeningetjes, gewild ouderwets en wel goed geslaagd. maar helaas is ook de verteltrant zo oubollig. Het is allemaal grappig bedoeld, maar als parodie raakt het kant noch wal, omdat het zich tegen iets richt wat hier al lang als achterhaald geldt.

Wel geslaagd is de mystificatie van de auteur. Hij tooide zich met de prachtige naam Lemony Snicket en liet zich alleen van achteren fotograferen. Snicket kreeg een korte biografie mee, waarin uitsluitend informatie staat als: `zijn familie is afkomstig uit streken die nu overstroomd zijn'. De daadwerkelijke auteur, Daniel Handler, presenteert zich als Snickets zaakgelastigde. Hij gaat de Amerikaanse scholen langs met een steekvlieg in een potje en beweert dat het deze vlieg was die Snicket verhinderde zelf te komen door hem in de oksel te steken. Lemony Snicket is voorlopig geestiger dan zijn verhaalfiguren.

Lemony Snicket: Het bittere begin. Ellendige avonturen boek 1. Vertaald uit het Amerikaans door Huberte Vriesendorp. Met illustraties van Brett Helquist. Uitgeverij Ploegsma. Vanaf 10 jaar. 160 blz. ƒ31,50