Over de dijken met tegenwind

Een technische recessie is het niet geworden, maar het verloop van de economische groei in het tweede kwartaal die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen presenteerde, geeft geen reden voor optimisme. In het eerste kwartaal groeide de economie op jaarbasis met 1,6 procent. In het tweede kwartaal, zo bleek vanmorgen, was dat 1,5 procent. Dat is het laagste sinds begin 1994, toen het eerste Paarse kabinet werd gesmeed.

Het CBS kan wijzen in het tweede kwartaal naar de effecten van de mond- en klauwzeer-crisis, die zo'n 0,3 procentpunt van de groei zouden hebben afgesnoept. Betekent dit dat de onderliggende trend toch gunstiger is dan de cijfers doen vermoeden?

Waarschijnlijk niet. De consumptie is, consistent met een dalend consumentenvertrouwen, ingezakt tot een groei van 1,8 procent. De onderliggende investeringsgroei Nederland was in het tweede kwartaal nul. De groei van de wereldhandel kalft snel af, en dat is al te zien in de invoer en uitvoer in het tweede kwartaal, die nog maar met 2,4 procent en 2,6 procent toenamen. Dat de export sneller steeg dan de import, redt de economische groei in het tweede kwartaal nog enigzins. Maar nu de Amerikaanse dollar sneller terrein verliest op de euro, wordt een verdere groei van het Nederlandse handelsoverschot minder waarschijnlijk. En daarmee de positieve bijdrage aan de groei van de economie.

Voeg daarbij dat de internationale conjunctuur nog steeds geen teken van herstel vertoont. In de Verenigde Staten bleek uit het vorige week gepubliceerde beige book over de economie, dat het aantrekken van de activiteit in het derde kwartaal op zich laat wachten. In de landen rond Nederland loopt het conjunctuurverloop al wat op het Amerikaanse achter. Zodat de kans op een significant herstel van het internationale klimaat in de tweede helft van dit jaar afneemt.

Vorige week lekte uit dat het Centraal Planbureau (CPB) uitgaat van een groei van 2 procent zowel in 2001 als 2002. Die berekening, te publiceren in de Macro Economische Verkenningen, vormt de economische basis voor het begrotingsbeleid van volgend jaar.

Maar de 2 procent die wordt voorspeld voor 2001 wordt enkel nog haalbaar bij een economische groei van zo'n 2,5 procent in de tweede helft van dit jaar. Dat is niet waarschijnlijk meer, de tegenwind waait wat langer langs de dijken. Zodat het verstandiger zou zijn als het CPB het kabinet-Kok alsnog laat werken met een groeiraming van 1,75 procent voor heel 2001. Want meer wordt het dit jaar, zoals het er nu naar uitziet, niet.