Commissie pleit Melkert deels vrij

De overeenkomst die toenmalig minister Melkert (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) in 1994 met de sociale partners sloot over de besteding van geld uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) is niet de oorzaak van de problemen met dit fonds. Wel heeft Melkert dat jaar interne aanbevelingen van Sociale Zaken om het toezicht op die besteding te verbeteren naast zich neergelegd.

Dit blijkt volgens betrokkenen uit het conceptrapport van de commissie-Koning. Deze heeft op verzoek van de huidige minister, Vermeend, onderzocht hoe de problemen met het ESF tussen 1994 en 1999 zijn ontstaan. Nederland moet over de periode 1994-1996 440 miljoen gulden ESF-geld aan de Europese Commissie terugbetalen wegens incorrecte aanwending van subsidies voor werkgelegenheidsprojecten. Over de jaren tot en met 1999 wordt de rekening nog opgemaakt.

Vier vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers zeiden vorige maand in deze krant dat de partijenovereenkomst van december 1994 met Melkert de problemen met het ESF inleidde. Daarin zou Melkert ESF-geld beschikbaar hebben gesteld om bezuinigingen te verzachten. Een interne reconstructie van Arbeidsvoorziening (Arbvo) bevestigde deze lezing.

De commissie-Koning komt tot de waarneming dat de huidige problemen met het ESF zijn ontstaan in 1991, toen toenmalig minister De Vries de uitvoering van de ESF-regeling in handen legde van Arbvo. Deze verzelfstandigde dienst had zowel regionaal als landelijk een zo slechte administratie dat ze nauwelijks in staat was inkomsten en uitgaven te verantwoorden. Bovendien regelde De Vries in 1991 niets voor het toezicht op Arbvo wat de uitvoering van de ESF-regeling betreft. Daardoor is volgens Koning niet meer te achterhalen waaraan het ESF-geld de facto is uitgegeven.

In het stuk van Koning wordt ook herinnerd aan een intern advies van SoZa Consult. Deze dienst van het ministerie was in 1994 door De Vries gevraagd de uitvoering van de ESF-regeling te onderzoeken. Dit leidde tot aanbevelingen aan De Vries' opvolger Melkert om het toezicht van Sociale Zaken op de ESF-uitvoering te verbeteren. In het rapport-Koning, dat volgens betrokkenen beschrijvend van aard is en geen conclusies bevat, staat dat Melkert deze aanbevelingen niet heeft uitgevoerd.