Zomerconcerten getroffen door te weinig repetitie

Problemen achtervolgen de Zomerconcerten in het Amsterdamse Concertgebouw. Het Nationaal Symfonie Orkest van Litouwen zegde wegens financiële tekorten een aantal concerten af. Vanavond wordt het vervangen door het Moskou Symfonie Orkest. Gisteravond raakte het Wereld Jeugd Orkest in de moeilijkheden, uiteindelijk ook het gevolg van financiële troebelen. Van het Tweede vioolconcert van Tristan Keuris werd slechts het eerste deel uitgevoerd. Het ten gehore brengen van de twee andere delen, waarop onvoldoende was gerepeteerd, achtte dirigent Roberto Paternostro artistiek onverantwoord.

De oorsprong van de problemen van het Wereld Jeugd Orkest ligt bij een frauduleuze boekhouder in de Franse stad Arles. Daar zou het Wereld Jeugd Orkest repeteren en concerteren tijdens het Festival Jeunesses musicales de France. Door de fraude ging het festival failliet en vervielen de repetities.

De afgelopen dagen maakte het orkest in Saarbrücken opnamen voor de Frans-Duitse tv-zender Arte. De optredens met jonge talenten werden gepresenteerd door de Spaanse sopraan Montserrat Caballé. Tussendoor was er te weinig repetietijd voor de rest van de tournee: concerten in Amsterdam, Veere en Berlijn, waar zondag wordt opgetreden tijdens een festival voor 20ste eeuwse muziek.

Gistermiddag moest dirigent Paternostro tijdens een repetitie in het Concertgebouw constateren dat de laatste twee delen van Keuris' nog niet podiumrijp waren. Het was een treurige beslissing, want de uitvoering van Nederlandse moderne muziek door een internationaal orkest tijdens de Zomerconcerten is zeer zeldzaam. Het was ook een enorme teleurstelling voor de Japanse violiste Yayoi Toda, in 1993 de winnares van het koningin Elisabethconcours in Brussel en sinds kort woonachtig in Amsterdam.

Het programma was al een keer veranderd met Strauss' suite van walsen uit Der Rosenkavalier in plaats van Bizets Carmen-suite en werd nu verder opgevuld met Wagners ouverture Die Meistersinger von Nürnberg. Van de oorspronkelijke plan kwam alleen Prokofjevs Vijfde symfonie ongeschonden uit de perikelen.

Op Strauss en Wagner bleek uiteindelijk ook onvoldoende gestudeerd: het typisch Straussiaanse raffinement ontbrak en ook met de balans en het temperen van het te luide spel zat het niet mee. Erger was het nog bij Wagner, waar het klankbeeld telkens volliep en soms zó weinig was gestructureerd dat er avantgardistische 20ste eeuwse klankvelden ontstonden. Paternostro, de Generalmusikdirektor in Kassel en in ons land bekend van vele goed begeleide voorstellingen van Opera in Ahoy', kan dit niet zo hebben bedoeld.

Aan het Tweede vioolconcert van de in 1996 overleden Keuris – moderne muziek op zijn aangenaamst – bleek uiteindelijk wel degelijk goed te zijn gewerkt. Het dertien minuten durende eerste deel klonk zorgvuldig, niet het minst door de intens vertolkte hoogliggende solopartij van Toda. Zij kent het werk uit 1995 als geen ander, het was aan haar opgedragen. Het orkest gaat er verder op repeteren en morgen zal het Tweede vioolconcert in zijn geheel worden uitgevoerd in de Grote Kerk in Veere. Ook op Prokofjevs Vijfde symfonie is natuurlijk nog meer te studeren, maar onder deze omstandigheden was de uitvoering zeker bewonderenswaardig.

Concert: Wereld Jeugdorkest o.l.v. Roberto Paternostro m.m.v. Yayoi Toda, viool. Herhaling: 16/9 20 uur Grote Kerk Veere. Res.: (0118) 501829 of 623650.