Kritiek op Megawati na keuze topjurist

President Megawati Soekarnoputri van Indonesië heeft vandaag een nieuwe procureur-generaal aangesteld, de gewezen vice-PG voor strafrechtzaken Muhammad Abdul Rachman.

Hij maakte carrière binnen het openbaar ministerie, maar gold in de race om deze post als een outsider.

Dat Megawati haar keus heeft laten vallen op een man uit het OM-apparaat, dat in Indonesië een slechte naam heeft, kwam haar vandaag te staan op forse kritiek van organisaties voor de rechten van de mens. Die verwachten van Rachman, gezien zijn staat van dienst, weinig goeds bij de vervolging van grote corruptiezaken en rechtsschendingen uit het verleden.

Bij de presentatie van haar nieuwe kabinet, vorige week donderdag, noemde Megawati ,,rechtshandhaving en uitroeiing van corruptie, handjeklap en nepotisme'' een van haar eerste prioriteiten. Om de juiste man te vinden voor de aanpak van deze in Indonesië diepgewortelde praktijken nam de president wat extra tijd. Dat deze kabinetspost langer open bleef dan de andere, wordt algemeen toegeschreven aan de inspanningen van belanghebbenden om Megawati's keus te beïnvloeden. In de OM-burelen liggen dikke dossiers over politici, bureaucraten en zakenlieden, die onder de Nieuwe Orde van oud-president Soeharto de staat hebben benadeeld met hun handjeklap, en van generaals die in de loop der jaren verantwoordelijk waren voor rechtsschendingen.

Nadat de president PG Rachman vanochtend de ambtseed had afgenomen, verdedigde zij haar keuze aldus: ,,Het is mijn wens om het openbaar ministerie, dat lijdt onder een slechte reputatie, te motiveren. De nieuwe procureur-generaal staat voor een zware taak en ik heb hem opdracht gegeven zijn kantoor van binnenuit op te knappen.''

Muhammad Abdul Rachman, die het eerder bracht tot vice-PG voor algemene strafrechtzaken, leidde vorig jaar het OM-team dat een gerechtelijk onderzoek instelde naar de betrokkenheid van Indonesische militairen bij de militiefurie die in september 1999 over Oost-Timor raasde. Dat onderzoek begon in januari 2000, nadat een onafhankelijke commissie van juristen en activisten voor de rechten van de mens 33 namen had genoemd van verantwoordelijken voor het militiegeweld. Bovenaan die lijst stond generaal Wiranto, in september 1999 chef-staf van de Indonesische strijdkrachten en destijds de hoogste mmilitair van het land. De commissie noemde ook generaal-majoor Zacky Anwar Makarim, die hoofd was van de militaire inlichtingendienst tijdens de 'septemberfurie'. Toen Rachman begin september vorig jaar de lijst bekendmaakte van lieden die het OM in deze zaak als verdachten aangemerkt, ontbraken beide generaals.

Asmara Nababan, lid van de Nationale commissie voor de rechten van de mens, meent dat Rachman ,,het als insider heel moeilijk krijgt bij het uitroeien van de kwalijke praktijken uit het verleden''. De Indonesische advocaat Frans Hendrawinata, lid van het het Instituut voor Mensenrechten van de Internationale Orde van Advocaten, betwijfelt of onder Megawati de rechtsorde zal worden versterkt.

,,De mensen die in deze regering verantwoordelijk zijn voor rechtshandhaving – de president van de Hoge Raad, de minister van Justitie en de PG – zijn allen overblijfselen van Soeharto's dictatuur of bureaucraten die onder zijn bewind hebben gediend.''