Behandeling onder dwang eerder nodig

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil het mogelijk maken patiënten eerder onder dwang te behandelen. Dit mag nu pas als er sprake is van een `ernstig gevaar' voor patiënt of omgeving.

De Kamer lijkt ermee in te stemmen dat dwangbehandeling in de toekomst al plaats kan hebben als er sprake is van `gevaar'. Ook zou het wat de Kamer betreft mogelijk moeten worden een patiënt onder dwang te behandelen als die niet met een rechterlijke machtiging gedwongen is opgenomen, maar zich vrijwillig voor behandeling heeft gemeld en op een gegeven moment door zijn ziekte een gevaar vormt. De fractie van de PvdA overweegt begin september een voorstel van deze strekking te doen bij de behandeling van een wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (wet BOPZ).

De inrichtingen meldden vorig jaar bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg dat zij bij 2.403 patiënten tot dwangbehandeling waren overgegaan, honderd keer meer dan in 1999. In bijna 80 procent van de gevallen gebeurde dat in psychiatrische inrichtingen, de overige dwangbehandelingen vonden plaats in inrichtingen voor verstandelijk gehandicapten en in verpleeghuizen. Overigens voegt de Inspectie in haar Jaarrapport 2000 aan deze cijfers toe `ervan overtuigd te zijn' dat de instellingen niet alle dwangbehandelingen, zoals moet, bij haar melden.

Al enkele jaren kampt met name de psychiatrie met het probleem dat patiënten met bijvoorbeeld ernstige psychosen wel gedwongen worden opgenomen, maar vervolgens in de inrichting niet met medicijnen kunnen worden behandeld als ze daar niet mee instemmen. Dit leidt soms tot forse spanningen die meestal worden opgelost door betrokkenen in een isoleercel te separeren van de andere patiënten. Deze aanpak, die vorig jaar 4.577 keer bij de inspectie werd gemeld, is al wel bij `gevaar' toegestaan omdat de wet vrijheidsbeneming als een minder zware ingreep beschouwt dan een behandeling tegen iemands zin. Binnen de Kamer lijkt een meerderheid bereid de beide ingrepen als even zwaar te waarderen.

Ook stemt de Kamer in met het voorstel van Borst om het mogelijk te maken dat een patiënt op een moment dat hij wel een behoorlijk beeld van zijn ziekte heeft schriftelijk kan aangeven behandeld te willen worden, bijvoorbeeld door het onder dwang toedienen van medicijnen, op een moment dat hij daarvoor niet meer aanspreekbaar is.