Toen Nick Nolte nog niet eng was

Onder filmregisseurs die zoeken naar een zeemonster om hun film mee op te fleuren, is de haai nog altijd favoriet. Men ondernam pogingen om de reuzeninktvis, gemuteerde krabben en geschubde vismannen naar voren te schuiven als nieuw monster, maar Jaws heerst nog steeds over Hollywoods wereldzeeën.

Ook de gigantische sidderaal uit de film The Deep hoopte de haai in 1977 van de troon te stoten, maar zijn mimiek en atletische vermogen staken zo schril af tegen die van Jaws, dat niemand vandaag de dag nog aan deze reuzenpaling denkt. Oorzaak: hij was er met de schubben bijgesleept door de producent, die na het succes van Jaws blind het volgende boek van Peter Benchley kocht, en met een schraal verhaal aan de slag moest over schatgravers op de oceaanbodem bij Bermuda.

We weten relatief nog zo weinig van 71 procent van het aardoppervlak, `het laatste onontdekte werelddeel', dat filmmakers hun ongebreidelde fantasie los kunnen laten op de oceaanbodem. Denk bijvoorbeeld aan het new age-wezen uit The Abyss. Peter Yates pakte het bescheidener aan en maakte een film waarin de mens in duikerspak zich ontpopt tot groter zeemonster dan de sidderaal, die zich verborgen heeft in een wrak van een Frans tabaksschip uit de achttiende eeuw. Onze helden Nick Nolte en Jacqueline Bisset stuiten hier op morfine en goud, maar wel pas nadat ze fotogenieke rondjes met kwallen en inktvissen hebben gezwommen, waarbij vooral het doorschijnende T-shirt van Jacqueline Bisset toentertijd de harten sneller deed kloppen.

Verhalen over schatgravers op de oceaanbodem kunnen fantastisch zijn, maar het probleem met deze film is dat hun queeste zo magertjes is. Zij zijn dolgelukkig als ze een zak goud en een medaillon vinden, maar de kijker zit opgescheept met dialogen als: ,,Kijk, goud! Ik wist wel dat er een schat was'' (een nog ongegroefde Nick Nolte, toen hij nog niet zo eng was, tegen Robert Shaw, in een slap aftreksel van zijn fenomenale rol als oude zeerot in Jaws).

Op het moment dat de slechteriken elkaar met de schroef van een buitenboordmotor te lijf gaan, kan zelfs de beroemde, zoete soundtrack van John Barry, ingezongen door Donna Summer, de film niet meer redden. The Deep heeft net zoveel stootkracht als de grote hoeveelheid zuurstofbellen die het beeld vullen.

The Deep (Peter Yates, VS, 1977), SBS6, 20.30-22.30u.