De club van Abe heeft zelfs fans uit Tholen

De toeschouwersaantallen in het betaalde voetbal zijn sterk gestegen. SC Heerenveen heeft al jaren een wachtlijst voor seizoenkaarten. De club wil het stadion uitbreiden.

Open dag bij SC Heerenveen. Zo'n tienduizend bezoekers overspoelen het parkeerterrein achter het Abe Lenstra Stadion nadat ze zich eerst op de tribunes hebben zitten vergapen aan de presentatie van de selectie voor het seizoen 2001/2002. Vader, moeders en vooral heel veel kinderen hebben zich aangesloten in lange rijen bij tafels waar de spelers zijn neergestreken om handtekeningen uit te delen. Elders gaan de blauwwitte shirts met de pompeblêden grif over de toonbank. SC Heerenveen manifesteert zich als een echte familieclub.

Met voorzitter Riemer van der Velde en trainer Foppe de Haan aan het roer is de aanhang en populariteit in de afgelopen tien jaar enorm gegroeid. Een kwart eeuw geleden ontsnapte de Friese trots, toen uitkomend in de eerste divisie, maar net aan een faillissement. Toen de Bakkeveense zakenman Van der Velde in 1983 voorzitter werd, kampte de club nog met een schuld van anderhalf miljoen gulden. Pas na het seizoen 1993/1994, het jaar dat Heerenveen zich permanent in de eredivisie nestelde, werd de club een serieuze Betaald Voetbal Organisatie (BVO). Dat vertrekpunt viel samen met de opening van het Abe Lenstra Stadion en het bereiken van de bekerfinale.

Inmiddels zijn de thuiswedstrijden in de competitie van Heerenveen al zes jaar bijna uitverkocht. Jaarlijks worden dertienduizend seizoenkaarten afgenomen door de aanhang. Mede daardoor wordt de capaciteit (14.400) van het stadion optimaal benut. Er bestaat al jaren een wachtlijst van zesduizend voetballiefhebbers die ook in aanmerking willen komen voor de aanschaf van een seizoenkaart. Zij komen pas aan hun trekken als de capaciteit van het stadion wordt uitgebreid naar 28.000 plaatsen.

Van der Velde: ,,We hebben ook een juniorclub van 2.300 kinderen die graag met hun vader en/of moeder naar Heerenveen willen komen kijken. Voor hen is nu geen plek. Daarnaast is uit een enquête gebleken dat er in het bedrijfsleven nog behoefte bestaat aan tweeduizend sponsorplaatsen. Dan is 25.000 vaste kaarthouders dus zeker realistisch. Verder zijn we van plan de supporters van de tegenpartij meer ruimte te bieden.''

De uitbreiding van het stadion wordt onderdeel van een groot project dat in totaal 300 miljoen gulden gaat kosten. Van der Velde: ,,Vergroting van de stadioncapaciteit, een sportcomplex, het Friesland College, enkele commerciële ruimten en bedrijven gaan 150 miljoen gulden kosten. Woningbouw, kantoorruimten en verbetering van de infrastructuur zorgen voor de andere 150 miljoen. We hebben bij gemeente en provincie aangeklopt voor een subsidie van veertig miljoen gulden. Als we daarvoor uiterlijk in oktober het licht op groen krijgen, kunnen we in februari 2002 met de verbouwing van het stadion beginnen. In 2003 kan het hele project dan klaar zijn.''

Met de stadioncapaciteit van 28.000 toeschouwers vormt SC Heerenveen een uitzondering in het Nederlandse voetbal. Hoe betaald voetbal in de provincie groot kan zijn. De gemeente Heerenveen telt slechts 41.000 inwoners, de stad zelf zonder de omliggende dorpen 30.000. Voor het jaar 2025 wordt een maximale inwonertal van 55.000 voorspeld. Het achterland met Drachten (42.000), Sneek (31.500) en eventueel Leeuwarden (83.000), hoewel daar de rivaal Cambuur speelt, zorgt nog voor een aardig potentieel. Maar toch: een onderzoek heeft uitgewezen dat in Friesland zeventig procent van de nederzettingen uit dorpen bestaat met minder dan duizend inwoners. De Friezen staan bijna en bloc achter hun voetbalclub.

Maar SC Heerenveen is niet alleen van de Friezen. Bestuurslid Carla de Koe van de supportersclub signaleert ook veel aanhangers van buiten de provincie onder de 2200 leden. ,,De mensen komen uit heel Nederland. We hebben leden uit Spijkenisse maar ook uit Groningen, Drenthe en de kop van Noord-Holland. Onze supportersclub is de laatste vijf jaar gigantisch gegroeid.''

Van der Velde kent zelfs supporters uit België. ,,Maar ook een fan uit Tholen die zijn hart heeft verpand aan SC Heerenveen en trouw elke thuiswedstrijd bezoekt. Dat geldt ook voor Bert Barend, de broer van (sportjournalist, red.) Frits, uit Alphen aan den Rijn. Een enquête heeft aangetoond dat 39 procent van onze fans uit het zogenoemde stamgebied komt, 61 procent is dus van buiten.''

Dat de selectie van Heerenveen nauwelijks Friezen in de gelederen heeft, lijkt de aanhang niet te deren. ,,Het Heerenveen-gevoel bindt de mensen aan de club'', stelt De Koe. ,,Friesland is trots op zijn voetbalclub. Daardoor blijven ze komen, ongeacht de resultaten of de samenstelling van de selectie. Als de spelers maar de Friese mentaliteit uitstralen: altijd hard werken. Trainer Foppe de Haan brengt dat over op het team. Markus Allbäck is in een heel korte tijd lieveling geworden van het publiek. Zijn mentaliteit spreekt bij de Fries tot de verbeelding en dan maakt het niet uit of hij een Zweed is.''

Heerenveen blijkt ook een club waar een vader zijn kinderen met gerust hart mee naar toeneemt. Dat er zelden wanordelijkheden voorkomen, kan Carla de Koe wel verklaren. ,,Er is een grote sociale controle op de tribunes. Als een supporter amok maakt, wordt hij onmiddellijk door andere bezoekers gecorrigeerd. De vorming van bendes en clans kennen we hier nauwelijks.'' Van der Velde hierover: ,,Er wordt door de club veel aandacht aan besteed. We geven dan bij de fans de grenzen aan van het toelaatbare.''

De Koe zou het niet toejuichen als SC Heerenveen samensmelt met SC Cambuur en FC Friesland gaat heten. Van der Velde kan haar geruststellen: het is niet aan de orde. ,,De besturen van de beide clubs kunnen goed met elkaar opschieten, maar het speelt niet. Alhoewel je nooit weet hoe zaken zich ontwikkelen. Het is voor ons geen absolute must in Heerenveen een topclub te creëren die gaat meedraaien in de top van de eredivisie.''

Dit is de eerste aflevering in een serie over de populariteit van het betaalde voetbal in Nederland.