Ziekenhuis moet patiënt opnemen

De psychiatrische zorginstelling Buiten-Amstel in Amsterdam heeft gistermiddag van de Amsterdamse rechtbank opdracht gekregen een psychiatrische patiënt in de kliniek op te nemen. De patiënt zat sinds vrijdag in een politiecel.

De gemeente Amsterdam nam de ongebruikelijke stap om op zondag tegen het ziekenhuis een kort geding aan te spannen. De zaak diende op het stadhuis. Buiten-Amstel legde afgelopen weekend een bevel van de Amsterdamse burgemeester naast zich neer met een beroep op overmacht. Volgens de instelling was er geen plaats in een kliniek meer te vinden, ook niet elders in Nederland.

De president van de rechtbank, mr. R. Orobio de Castro, oordeelde dat het ziekenhuis een ,,rechtsplicht'' heeft de patiënt op te nemen. ,,De wet is volstrekt duidelijk. Een beroep op overmacht kan niet opgaan.'' Wel had de rechter begrip voor de capaciteitsproblemen in de psychiatrie. Een dwangsom van 10.000 gulden per uur, die Amsterdam had gevraagd, vond hij te hoog. Orobio de Castro legde Buiten-Amstel een dwangsom van duizend gulden per dag op voor het geval dat het bevel niet werd uitgevoerd.

Waarnemend korpschef J. van Riessen van de Amsterdamse politie reageerde gisteren ,,opgelucht'' op de uitspraak: ,,Ik was even bang dat er een procedurele uitspraak gedaan zou worden. Maar dit is heel duidelijk. Een psychiatrische patiënt hoort niet in een politiecel.''

Voor Buiten-Amstel verandert er met de uitspraak niet zo veel, aldus W. van Tilburg, eerste geneeskundige van het ziekenhuis: ,,We zullen ons beleid niet veranderen, want we kunnen het niet veranderen. We blijven zoeken naar een plaats voor deze patiënt. Het is jammer dat we iets opgelegd krijgen dat we al doen.''

Gisteren in de namiddag werd voor de patiënt alsnog een plaats in een kliniek in Alkmaar gevonden. Maar gisteravond moest de burgemeester opnieuw een bevel tot opname uitvaardigen voor een nieuwe psychiatrische patiënt die was opgepakt. Vandaag rond het middaguur was nog niet duidelijk of Buiten-Amstel tegen de uitspraak van de rechter in beroep gaat. [Vervolg PATIËNT: pagina 3]

PATIËNT

Ziekenhuizen zijn overvol

[Vervolg van pagina 1] De gemeente Amsterdam had het kort geding aangespannen omdat het ,,de spuigaten uitloopt'', zo betoogde advocaat mr. W. Wiarda namens de gemeente. Vorige week werd drie keer een bevel tot opname genegeerd dat de burgemeester had uitgevaardigd. Twee keer gebeurde dat door Buiten-Amstel.

De patiënt voor wie het kort geding werd gevoerd is volgens Buiten-Amstel een bekende in het psychiatrisch circuit. Hij leed aan waandenkbeelden en gebruikte volgens Wiarda ,,aanzienlijk geweld tegenover derden''. Het opleveren van gevaar voor zichzelf of anderen is een voorwaarde om iemand gedwongen op te kunnen nemen. `Inbewaringstelling', zoals het officieel heet, gebeurt doorgaans na consultatie van een `rijdende psychiater'. Deze bezocht afgelopen vrijdag ook de betreffende patiënt. Daarna moest, zoals de wet voorschrijft, binnen 24 uur een plaats in een psychiatrische instelling worden gevonden. Toen dat niet lukte, maakte burgemeester Cohen zaterdagavond gebruik van zijn bevoegdheid een ziekenhuis te bevelen een psychiatrische patiënt op te nemen.

In Amsterdam zijn jaarlijks 500 `inbewaringstellingen'. Voor dergelijke, accute opnames hield Buiten-Amstel in het verleden altijd een of twee plaatsen onbezet. Volgens advocaat mr. H. Uhlenbroek is dat de onmogelijk geworden. Nu wordt per geval bekeken of er ruimte is of gemaakt kan worden en als dat niet lukt, worden alle 43 instellingen in het land afgebeld.

Volgens Van Tilburg is de situatie de laatste maanden verergerd, deels door gebrekkige doorstroming. Psychiatrische afdelingen in ziekenhuizen zitten vol met mensen die wachten op opname in een verpleegtehuis. Maar alleen al in Amsterdam en omgeving zouden door personeelsgebrek tweehonderd bedden in verpleegtehuizen leegstaan.

VRAAGGESPREK: pagina 3

HOOFDARTIKEL: pagina 7