Viola Cruijff

De Johan Cruijff-schaal is weer vergeven, vernoemd naar de voetballer die inmiddels wordt beschouwd als de beste die dit land heeft voortgebracht. Eigenlijk vreemd dat dit zo algemeen wordt aanvaard, want zo zeker waren we daar niet van in vroeger jaren. Toen werd veel over dit onderwerp gesproken, zonder keiharde conclusie. Er waren genoeg stemmen voor Abe Lenstra, Faas Wilkes of Piet Keizer, maar die horen we niet meer. Is het misschien de Top 100 van Henk Spaan geweest of iets eerder de vijftigste verjaardag van Cruijff, die een einde maakte aan deze voetbaldiscussie? Het zal allemaal wel, maar waarom hebben we op 14 juni 1993 geen mosterd naar Piet Keizer gebracht?

Cruijff is dus de beste, omdat hij briljant kon en kan voetballen, coachen, praten en orakelen. Wie herinnert zich echter de theorie van wijlen Nico Scheepmaker, die in het boek `Cruijff, Hendrik Johannes, fenomeen', een eigen weg inslaat om het talent van deze voetballer te verklaren? Huiveringwekkend is de conclusie die hij trok na het formuleren van de hypothese wat we hadden gemist op onze velden als Cruijff met de dochter van voetbaljournalist ir. Ad van Emmenes was getrouwd, met Viola, die we nu kennen met Holt als achternaam. Dan was Cor Coster nooit zijn schoonvader geweest en had Cruijff zijn zakelijke instinct niet ontwikkeld.

`In het begin zou Johan ook nog wel eens wat financiële, zakelijke aspecten te berde hebben gebracht', mijmerde Scheepmaker, `maar zijn schoonvader zou al gauw gezegd hebben dat geld alleen niet gelukkig maakt, dat daarentegen voetbal alleen wél gelukkig maakt, en weliswaar zou modebewuste Viola binnen de kortste keren van het als een lagere scholier ogende kereltje een uiterst modern geknipt en gekleed prototype van de zestiger jaren hebben gemaakt, maar het geldwolfje zou veranderd zijn in een mak dankuwel-alsjeblieft-lam, wie je als Ajax-voorzitter geen groter plezier kon bereiden dan hem voor zijn verjaardag een spiksplinternieuwe bal cadeau te geven.'

Juist dat zakelijke killer-instinct van Cruijff dwong Ajax tot een gedegen financiële huishouding én de absolute ambitie om alles te winnen. Als er niet werd gewonnen, was er namelijk ook geen geld om Cruijff te betalen, meende Scheepmaker. Zo won Ajax dus de Europa Cup, omdat Cruijff anders onbetaalbaar was. Door Coster als schoonvader en niet Van Emmenes, want dan zou Cruijff al tevreden zijn geweest met een bal op zijn verjaardag. Om het nog niet eens te hebben over de voetballiefde van Van Emmenes voor Feyenoord! Dan had Cruijff daar gespeeld en niet bij Ajax. Goed, dat gebeurde dan alsnog in 1983, maar we hebben het over een theorie uit 1972. Iedereen die Cruijff serieus beschouwt als de grootste voetballer, moet even stilstaan bij Danny en Cor Coster en Viola en Ad van Emmenes. En dat het Danny Cruijff werd en geen Viola Cruijff.

jurryt@xs4all.nl