TV Moraal

Televisie is een emotie-doos. Alles erin ligt kriskras door elkaar. Een avondje televisie samenstellen is dan ook geen sinecure als je niet in je verveling wil verdwalen. Voor zaterdag had ik een van mijn favoriete films uitgekozen: Total Recall van Paul Verhoeven, een oudje weliswaar (1990), maar met een nog altijd groeiende actualiteit, zoals het hoort bij goeie sciencefictionfilms. Wie of wat ben je als je je identiteit verliest, bijvoorbeeld doordat je geheugen je in de steek laat? Met die vraag worden wij, als steeds langer levende, door Alzheimer bedreigde westerlingen steeds heftiger geconfronteerd en daardoor verplaats je je probleemloos in het probleem van hoofdpersoon Arnold Schwarzenegger. Deze ontdekt dat zijn geheugen is gewist, om een reden die hij de hele film door probeert te doorgronden. Komt het door een fout van het bureau voor virtuele reizen (de film speelt in 2048) dat hij voor zichzelf Doug Quaid heet, maar voor anderen als Hauser bestaat? Of zit er de meedogenloze zakenman Coohagan achter die op Mars de zuurstofmachine beheert en daarmee het uit mutanten bestaande proletariaat terroriseert en uitknijpt? (De energiecrisis in Californië!) Zijn de avonturen die hij vervolgens beleeft in zijn hersenen geprogrammeerd door het reisbureau of is hij werkelijk de bevrijder van Mars? ,,Het gaat niet om wie je bent, maar om wat je doet'', zegt een wijze mutant wanneer onze held weer eens verknoopt zit in zijn verschillende identiteiten. Ik vond het een prachtig uitgangspunt voor mijn tv-weekend.

Maar als alleen daden tellen, hoe beoordeel je die dan? Die vraag leidt ertoe, zo merkte ik al snel, dat tv een soort virtueel reisbureau wordt. Tal van mogelijke oordelen doen zich voor en al na korte tijd begon ik mij af te vragen waar ik nu eigenlijk zelf sta. Wat vind ik van de rechtbankseries die zo welig tieren? Family Law bijvoorbeeld waarbij gruwelijke familieruzies door meedogenloze advocaten worden geanalyseerd en geëxploiteerd. Of Sex Court waarbij de beklaagde door halfnaakte `gerechtsdienaren' tot op zijn of haar meest vleselijke zelf wordt gestraft (nu ja, gekieteld) als daar volgens de als pornoster uitgedoste vrouwelijke rechter reden voor is. Wegens overspel bijvoorbeeld, of juist vanwege te weinig seksuele appetijt. Hypocriet, ja, maar betekent het succes van deze series nu dat onze moraal door en door verrot is, of dat wij op zoek zijn naar een nieuwe moraal?

Op CNN dr. Antinori, de Italiaanse wetenschapper die mensen wil klonen. Het is een manier, zegt hij, om Italië te redden, want door het lage geboortecijfer komt het land in de vreselijkste moeilijkheden. Niemand vraagt verder, want tv-journalisten creëren nieuws, geen moraal. Henny Vrienten sprak op België 2 over de 7 hoofdzonden (luiheid, woede, gulzigheid, jaloezie, hoogmoed, hebzucht en onkuisheid, nu weten we het weer), maar ik liet hem schieten: Sylvia Tóth nam als Zomergast alle aandacht.

Tóth (,,Spel: Tango, Opera, Tango, Hotel'') is de eerste vrouw in de vaderlandse geschiedenis die tot `Zakenman van het Jaar' is uitgeroepen. Zij is de partner van de in diskrediet geraakte topmanager Cor Boonstra, leeft nu van haar fortuin en doet aan liefdadigheid. Ze imponeerde. Bruin, diamanten om hals en polsen, decent gedecolleteerde, felroze jurk, zelfverzekerde houding en een parelende glimlach. Een vrouw in het zakenleven moet altijd dame zijn, vertelde ze de verpletterd naar zichzelf zoekende Van Dis. Dus: niet hard lachen om schuine moppen. Denk er steeds aan dat je op zo'n belangrijke positie een voorbeeld-functie hebt. Ze toonde zakenmannen die wel en niet deugen, sprak over de corrumperende werking van de macht en noemde respect en betrouwbaarheid als hoogste deugden.

Ik ging naar bed met een zucht: eindelijk Moraal! En ze draagt nog een kanten bh ook.

Anna Tilroe is kunstcriticus en medewerkster van NRC Handelsblad.