Rap over een patatboer in een volkswijk

De muzikale erfenis van de hele twintigste eeuw gaat onder de loep tijdens de komende, negende editie van het Brabantse festival November Music. Tijdens de November Music-avond op het Bossche theaterfestival Boulevard afgelopen vrijdagavond was de inzet bescheidener. Er werd een beetje teruggeblikt op vorig jaar en verder was het dubbelconcert vooral bedoeld als opwarmertje voor het eigenlijke werk in november.

Tjerk van der Ham is een prima voorbeeld van de jonge, onconventionele componisten die op November Music een kans krijgen zich te presenteren. Het werk dat hij vorig jaar in opdracht van het festival maakte, verdiende het om nog eens door het Zapp! strijkkwartet te worden uitgevoerd. Meteen al in het openingsnummer `Swing Quartet' zetten grillige drum'n'bass-ritmes de toon voor Van der Hams synthese tussen klassiek instrumentarium en popmuziek. Terwijl de cello pizzicato een dwingende groove neerlegde, plaatsten de violen daar hoekige accenten bij en haalde altviolist Oene van Geel rauw uit als een Jimi Hendrix van de kamermuziek.

Er klonken meer echo's uit het tijdperk van de klassieke rock en niet alleen in psychedelisch klinkende titels als `Lay down your rug and be yourself'. Zapp! breide de Led Zeppelin-riffs en funkinvloeden met groot gemak aan flarden country & western en boogiewoogie.

En toen de componist voor de laatste twee nummers zelf het podium opklom voor een rap over een patatboer in een volkswijk, voegden de strijkers zich moeiteloos in de rol van akoestische beatbox.

In ieder geval zal een van Van der Hams composities terechtkomen op de binnenkort uitgebrachte cd van Zapp! De rest van het albumrepertoire zal, getuige de tweede set op vrijdag, al even onconventioneel zijn.

Inmiddels flink gehinderd door het rumoer uit andere theatertenten, baande het viertal zich onverstoorbaar een weg door composities van onder andere popdiva Joni Mitchell, bigbandleider Thad Jones en cool jazz-pianist Bill Evans.

De tweede act van de avond had gelukkig een minder breekbaar geluid dan het strijkkwartet. De Servische saxofonist Boris Kovac kruidde zijn optreden bovendien met theatrale dansjes en dramatisch galmende poëzie en was dus prima op zijn plek in de circustent. Gekleed in nachtclub-outfit presenteerden hij en zijn zeskoppige LaDaABa-orkest `het laatste dansfeest op aarde voor de Apocalyps'. Dat betekende uiteraard veel melancholische Oost-Europese walsjes en bruiloftmuziek op turbosnelheid.

Maar de solo's van de leider neigden soms naar energie-explosies uit de freejazz en ook anderszins beperkte de band zich niet tot de gebruikelijke volksmuziek. Ingewikkelde struikelritmes van de Balkan werden aangelengd met een flinke portie swingende latinjazz zodat een curieus soort Servische salsa ontstond. Het Bossche publiek was zo getuige van de introductie van een nieuw genre: latino Balkan muziek oftewel Balkanico.

Concert: Zapp! en Boris Kovac & LaDaABa-orkest. Gehoord: 10/8, Theaterfestival Boulevard, Den Bosch. November Music: 15-18/11 in Muziekcentrum Den Bosch.